Το ηφαίστειο και το μέγα ερώτημα

Προκαλεί αίσθηση το ότι ακόμα και σήμερα η μεγάλη έκρηξη του ηφαιστείου της Σαντορίνης παραμένει ένα γεγονός δραματικό τόσο στην έντασή του και στις συνέπειες που είχε όσο και για τη διχογνωμία μεταξύ των επιστημόνων.
Στη χθεσινή διάλεξη του διευθυντή των ανασκαφών της προϊστορικής Θήρας καθηγητή κ. Χρίστου Ντούμα -στην Αρχαιολογική Εταιρεία- με τίτλο «Η έκρηξη του ηφαιστείου κατά την Εποχή του Χαλκού και η διελκυστίνδα της χρονολόγησής της» φάνηκε καθαρά ότι η ακριβής χρονολόγηση της έκρηξης παραμένει έως σήμερα ένα αναπάντητο ερώτημα. Ο κ. Ντούμας χαρακτηρίζει την όλη συζήτηση διελκυστίνδα η οποία έχει προκύψει κυρίως ανάμεσα στον κύκλο των αρχαιολόγων και σε εκείνων των θετικών επιστημόνων. Από την ανάγκη που ένιωσε ο άνθρωπος να προσδιορίσει την παρουσία του στον κόσμο και τον ρόλο του σε αυτόν κατασκεύασε τους μύθους της δημιουργίας ενώ παράλληλα επινόησε συστήματα για τη μέτρηση του χρόνου. Επί του προκειμένου, η διχογνωμία σχετικά με τη χρονολόγηση της έκρηξης του θηραϊκού ηφαιστείου έγκειται σε εκατέρωθεν αμφισβήτηση της αντικειμενικότητας αφενός της ιστορικής (περ. 1500 π.Χ.) και αφετέρου της εργαστηριακής χρονολόγησης (περ. 1620/1600 π.Χ.). Η αμφισβήτηση έχει οδηγήσει σε αυτό το παιχνίδι της διελκυστίνδας γιατί σύμφωνα με τον κ. Ντούμα γίνεται μάταιος αγώνας να αντιπαραβληθούν υποκειμενικές απόψεις με εργαστηριακά δεδομένα, στοιχεία από τη φύση τους μη συγκρίσιμα. Ο κ. Ντούμας αναφέρθηκε στις διάφορες μεθόδους χρονολόγησης που έχουν ακολουθηθεί σχολιάζοντας όμως ότι όντας ο ίδιος μη θετικός επιστήμων στη διένεξη ανάμεσα στους αρχαιολόγους και τους θετικούς επιστήμονες προσπάθησε να παραμείνει αμερόληπτος. Παραδέχτηκε ότι μετά εξαντλητικές έρευνες οι θετικοί επιστήμονες έχουν σήμερα μια τεράστια βάση δεδομένων που δεν είναι δυνατόν να απορρίψει κανείς αβασάνιστα. Επίσης, ο κ. Ντούμας αναφέρθηκε διεξοδικά στις πρόσφατες ανασκαφές στο Ακρωτήρι της Θήρας προβάλλοντας και σχετικές διαφάνειες. Σε αυτές είδαμε θαλάμους που ανακαλύφθηκαν και που αποκαλύπτουν την ύπαρξη πρωτοκυκλαδικού νεκροταφείου. Έκανε λόγο για αδιατάρακτη συνέχεια στην κατοίκηση του Ακρωτηρίου έως και την εποχή της έκρηξης. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά το Ακρωτήρι έπαιξε αποφασιστικό ρόλο στη διακίνηση του χαλκού στη Μεσόγειο γι’ αυτό και παρουσίασε ραγδαία ανάπτυξη, η οποία βέβαια θάφτηκε βίαια κάτω από τη στάχτη της έκρηξης.

Ηλίας Μαγκλίνης, ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ / 14.03.08

Πρόσφατες εκδόσεις στον χώρο της Ιστορίας Δικαίου

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 14 ΜΑΡΤΙΟΥ 2008
Ώρα 20.00
Αίθουσα Λόγου/ Στοά του Βιβλίου


Παρουσίαση πρόσφατων εκδόσεων στο χώρο τής Ιστορίας τού Δικαίου και των Θεσμών.Εισηγητές οι κ.: Αθ. Μαρκόπουλος, καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών, Βασίλης Παναγιωτόπουλος, ομ. Διευθυντής Ερευνών Ε.Ι.Ε., Ι.Γ.Σχινάς, καθηγητής Πανεπιστημίου, Α. Λυκουρέντζος, υφ. Εθνικής Παιδείας & Θρησκευμάτων, E.M. Harris, καθηγητής Πανεπιστημίου Durham.
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΔΙΚΑΙΟΥ

Περίπλοκες χειρουργικές επεμβάσεις στην αρχαία Βέροια!

Περίπλοκες χειρουργικές επεμβάσεις και μάλιστα στο κρανίο ασθενών πραγματοποιούνταν στη ρωμαϊκή Βέροια 1.700 χρόνια πριν. Το διαπίστωσαν ερευνώντας ενταφιασμούς στο πλαίσιο σωστικών ανασκαφών σε αρχαία νεκροταφεία της Βέροιας οι αρχαιολόγοι της ΙΖ΄ Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών αρχαιοτήτων και παρουσιάζουν τα συμπεράσματα τους στο πλαίσιο της 21ης συνάντησης για το αρχαιολογικό έργο στη Μακεδονία και τη Θράκη που αρχίζει αύριο στη Θεσσαλονίκη.
Στο κρανίο της νεκρής του 3ου μ.Χ αιώνα οι αρχαιολόγοι εντόπισαν εμφανές κρανιακό τραύμα υπογραμμίζει στην εισήγηση του με θέμα «Η μέριμνα για το σώμα στη ρωμαϊκή Βέροια: πολυτέλεια, καλλωπισμός και μια περίπτωση χειρουργικού τραύματος στο δυτικό νεκροταφείο της αρχαίας πόλης» ο αρχαιολόγος της εφορείας κ. Ιωάννης Γραικός. «Τα νέα ευρήματα των ανασκαφών του 2007 έρχονται να φωτίσουν μία ακόμα άγνωστη πλευρά της ζωής στην αρχαία Βέροια: την άσκηση της ιατρικής επιστήμης. Η έρευνα ενός υστερορωμαϊκού τάφου στην οδό Γεωργίου Σεφέρη, ο οποίος περιείχε τον ενταφιασμό νεαρής γυναίκας, αποκάλυψε την ύπαρξη ενός κρανιακού τραύματος, για το οποίο προτείνεται η ερμηνεία μιας περίπλοκης χειρουργικής επεμβάσεως, την οποία μόνον ένας μορφωμένος και εξειδικευμένος ιατρός θα μπορούσε να επιχειρήσει.
Η ιατρική μέριμνα για το ανθρώπινο σώμα στη ρωμαϊκή Βέροια εντάσσεται στη μακρά παράδοση που εκκινεί με τον Ιπποκράτη και συνεχίζεται ως τον Κέλσο και τον Γαληνό. Η ανάπτυξη της αρχαίας ιατρικής τελεί πάντοτε σε στενή συνάφεια με ισχυρά κέντρα θρησκευτικής λατρείας του Απόλλωνος, του Ασκληπιού και της Υγείας, και μάλιστα σε πόλεις, οι οποίες παρουσιάζουν έναν υψηλό δείκτη “αστικοποίησης”, όπως η Βέροια» υπογραμμίζει ο κ. Γραικός.
Τα κινητά ευρήματα που βρέθηκαν στους τάφους αφορούν κυρίως σε κεραμικά αγγεία, απλά ή πολυτελή καθώς επίσης και σε μικρά γυάλινα αγγεία, για την αποθήκευση αρωματικών και καλλωπιστικών παρασκευασμάτων, νομίσματα, όπλα, κοσμήματα (χρυσά και χάλκινα κ.α).

www.greekinsight.com/ 12.03.08

Η διοργάνωση της Διεθνούς Συνδιάσκεψης για την Επιστροφή Πολιτιστικών Αγαθών στην Αθήνα στις 17 Μαρτίου

Με τη σφραγίδα και την αιγίδα της ΟΥΝΕΣΚΟ θα ζητήσουμε δημόσια τα Παρθενώνεια Γλυπτά από το Βρετανικό Μουσείο. Στις 17 και 18 Μαρτίου, μια διεθνής συνδιάσκεψη που θα γίνει στην Αθήνα θα μας επιτρέψει να θέσουμε και πάλι αυτό το ζήτημα στο πλαίσιο του Διεθνούς Οργανισμού. Η διοργάνωση της Διεθνούς Συνδιάσκεψης για την Επιστροφή Πολιτιστικών Αγαθών στις χώρες προέλευσης τους είχε αποφασιστεί πέρυσι, κατά τη συνεδρίαση της Διακυβερνητικής Επιτροπής της ΟΥΝΕΣΚΟ που χειρίζεται ανάλογα θέματα.
Η χώρα μας, μέλος της επιτροπής μέχρι το 2011, ανέλαβε από τότε να τη φιλοξενήσει. Την πρώτη μέρα θα εξεταστούν χωριστές περιπτώσεις διεκδίκησης αγαθών που έχουν αφαιρεθεί παράνομα από κάποιες χώρες. Εδώ θα είναι η μεγάλη ευκαιρία μας να θέσουμε το ζήτημα των Γλυπτών του Παρθενώνα. Δεδομένου, μάλιστα, ότι οι Βρετανοί πιέζονται εν όψει των Ολυμπιακών Αγώνων του 2012 που θα γίνουν στο Λονδίνο, τα αποτελέσματα μπορεί να είναι πολύ σοβαρά. Ωστόσο, και η βρετανική πλευρά δεν μένει με σταυρωμένα χέρια.

Ο διευθυντής του Βρετανικού Μουσείου Νιλ Μακ Γκρέγκορ έχει δηλώσει σε συνέντευξη του στο «Μπλούμπεργκ» ότι θα ήθελε μια έκθεση με το σύνολο των γλυπτών. Όμως, για να γίνει αυτό (και στη συνέχεια να υπάρξει ανταπόδοση από το Βρετανικό Μουσείο), η Ελλάδα θα πρέπει να κάνει ένα τεράστιο βήμα πίσω: να δεχθεί, δηλαδή, την κυριότητα του Βρετανικού Μουσείου επί των Μαρμάρων που έκλεψε ο λόρδος Έλγιν. Κάτι που φυσικά δεν υπάρχει Έλληνας ο οποίος θα το δεχόταν. Πάντως, ο υπουργός Πολιτισμού, κ. Μιχ. Λιάπης, εισέπραξε προχθές ένα εξαιρετικά θερμό χειροκρότημα από τους Κινέζους φοιτητές, όταν τους μίλησε για το Νέο Μουσείο Ακροπόλεως, αλλά παράλληλα άγγιξε την καρδιά τους όταν τους είπε για την επιστροφή αρχαιοτήτων, καθώς και η Κίνα έχει πολλά ανάλογα αιτήματα.

www.greekinsight.com

Τα Καλίνδοια, μια Αρχαία Πόλη στη Μακεδονία

Το Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης παρουσιάζει τα πρώτα πορίσματα μιας νέας ανασκαφής σε μια αρχαία πόλη της Μακεδονίας, λίγα χιλιόμετρα έξω από τη Θεσσαλονίκη. Το όνομά της, Καλίνδοια. Για την έκθεση «Τα Καλίνδοια. μια Αρχαία Πόλη στη Μακεδονία» μιλάει στην Αναστασία Γρηγοριάδου η Διευθύντρια του Μουσείου, κυρία Πολυξένη Αδάμ-Βελένη.

Τι γνωρίζουμε για τα Καλίνδοια; Τι σημαίνει η ονομασία της πόλης;Η ονομασία της πόλης σημαίνει «ο τόπος όπου εκπαιδεύονται άλογα». Η πρώτη γραπτή αναφορά προέρχεται από επιγραφή της Ακρόπολης των Αθηνών. Χρονολογείται το 422 π.Χ., στην περίοδο του Πελοποννησιακού Πολέμου. Συνθήκη μεταξύ Αθηναίων και πόλεων της Βοττικής, ανάμεσά τους και τα Καλίνδοια. Ένα χρόνο μετά, το 421 π.Χ., στον κατάλογο του συμμαχικού φόρου διασώθηκε μια δεύτερη μνεία για την πόλη. Αργότερα, το 390 π.Χ., τα Καλίνδοια αναφέρονται στον κατάλογο των Θεαροδόκων της Επιδαύρου. Η πόλη ταυτίστηκε το 1983 με την ανεύρεση της επιγραφής των Καλινδοίων: Ένας κατάλογος ιερέων του Ασκληπιού, της εποχής του Μεγάλου Αλεξάνδρου. […Αλέξανδρος έδωκε Μακεδόσι… Καλίνδοια…]
Τι περιλαμβάνει η έκθεση; Στην έκθεση περιλαμβάνονται γλυπτά, επιγραφές, νομίσματα, ειδώλια, σφραγιδόλιθοι που έχουν βρεθεί στην αρχαία πόλη. Η ανεύρεση γλυπτών αλλά και τόσο πολλών επιγραφών, δεν είναι κάτι συνηθισμένο στη Μακεδονία. Οι επιγραφές μάς δίνουν εκτός από πολλά στοιχεία για τη λειτουργία της πόλης και πολλά ονόματα των κατοίκων της. Αποκτά έτσι η αρχαιολογική πληροφορία «πρόσωπο»...
Ποια είναι η σημασία των ανασκαφών στη συγκεκριμένη περιοχή; Το πιο σημαντικό είναι ότι πρόκειται για μια πόλη του μακεδονικού βασιλείου και όχι για μια πόλη-αποικία της νότιας Ελλάδας από τις πολλές γνωστές στα παράλια της Χαλκιδικής και του Θερμαϊκού κόλπου. Ελάχιστες πόλεις του μακεδονικού βασιλείου μάς είναι γνωστές ανασκαφικά.
Τα ευρήματα που εκτίθενται τι νεότερο προσφέρουν στη γνώση μας για την ιστορία του μακεδονικού βασιλείου; Πληροφορούμαστε μέσα από τις επιγραφές που βρέθηκαν στα Καλίνδοια ότι η πόλη λειτουργούσε με βουλή και εκκλησία του δήμου, όπως όλες οι ελληνικές πόλεις της νοτίου Ελλάδας. Σε αυτήν απαντούν επίσης όλα τα γνωστά αξιώματα και οι θεσμοί των πόλεων του ελλαδικού χώρου. Ωστόσο, μολονότι εξωτερικά παρουσιάζει τη δομή και τους θεσμούς μιας τυπικά δημοκρατικής πόλης-κράτους, στην πραγματικότητα βρισκόταν κάτω από τον απόλυτο έλεγχο του Μακεδόνα βασιλιά. Καμιά σημαντική απόφαση δεν λαμβανόταν χωρίς τη βούλησή του, εκφραστές της οποίας ήταν ο βασιλικός επιστάτης και οι δικαστές που ήταν εγκατεστημένοι σε κάθε πόλη του βασιλείου. Όλα αυτά βέβαια μπορεί να τα διαβάσει ο επισκέπτης και στον σχετικό κατάλογο που κυκλοφόρησε με την ευκαιρία της έκθεσης.
Η συγκεκριμένη έκθεση είναι η πρώτη περιοδική που διοργανώνεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο μετά την ανακαίνιση του κτιρίου και την επανέκθεση των μόνιμων συλλογών του. Με ποια κριτήρια έγινε η επιλογή της;Είναι ό,τι πιο σημαντικό και ταυτόχρονα ό,τι πιο «φρέσκο» και ολοκληρωμένο υπάρχει από την άποψη της ανασκαφικής πληροφόρησης στη Μακεδονία. Είναι μια ανασκαφή της ΙΣΤ’ Εφορείας Αρχαιοτήτων σε εξέλιξη και μια έκθεση στο Μουσείο σε εξέλιξη, αφού κατά τη διάρκεια του ενός έτους που θα διαρκέσει θα προστίθενται τα νέα γλυπτά ευρήματα μόλις τελειώνει η συντήρησή τους στο εργαστήριο του Μουσείου. Έτσι, ο επισκέπτης θα ανακαλύπτει κατά διαστήματα καινούργιο υλικό στην έκθεση και θα έχει λόγους να την επισκεφτεί πολλές φορές. Και οι ευκαιρίες στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης δεν λείπουν. Ήδη κυκλοφορεί το πλούσιο πρόγραμμά μας μέχρι τέλους Απριλίου, με συναυλίες, εκθέσεις, διαλέξεις, παρουσιάσεις βιβλίων, λογοτεχνικές βραδιές, συνέδρια. Μπορείτε να προμηθευτείτε το έντυπο με το πρόγραμμα από την είσοδο του Μουσείου.
Παράλληλα με την έκθεση, ο επισκέπτης του Μουσείου τι σχετικό μπορεί να δει ή να παρακολουθήσει; Επίσης, θα υπάρχει η δυνατότητα οργανωμένων περιηγήσεων και πραγματοποίησης εκπαιδευτικών προγραμμάτων;Λόγω της περιορισμένης έκτασης της αίθουσας του Μουσείου δεν ήταν δυνατόν να περιληφθούν όλες οι αρχαιολογικές πληροφορίες και τα ευρήματα. Συμπληρωματικό υλικό βλέπει ο επισκέπτης σε ένα ντοκιμαντέρ 17 λεπτών, παραγωγής και υλοποίησης του Αρχαιολογικού Μουσείου Θεσσαλονίκης και σε έναν πολυσέλιδο δίγλωσσο κατάλογο που τυπώθηκε με συμμετοχή όλων των συντελεστών της έκθεσης και εντάσσει τα ευρήματα των Καλινδοίων στο γενικό γεωγραφικό και ιστορικό πλαίσιο του μακεδονικού βασιλείου. Παράλληλα, από τις19 /2 υλοποιείται εκπαιδευτικό πρόγραμμα για μαθητές Γ’ Γυμνασίου και Λυκείου με θέμα: «Θεοί και αυτοκράτορες, η αυτοκρατορική λατρεία στα Καλίνδοια». Πρόκειται για ένα σύγχρονο πρόγραμμα που έχει σκοπό να δείξει με ποιον τρόπο οι ηγέτες «έπλαθαν» την εξιδανικευμένη εικόνα τους από την εποχή του ιδρυτή της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας Οκταβιανού Αύγουστου μέχρι τις μέρες μας. Θα γίνουν επίσης οργανωμένες περιηγήσεις στην έκθεση αλλά και μεταβάσεις στον χώρο, μικρές ημερήσιες εκδρομές με τη συνοδεία του ανασκαφέα Κ. Σισμανίδη και με τη συμβολή των Φίλων του Αρχαιολογικού Μουσείου, μέλη των οποίων σας καλώ να γίνετε για να συνδράμετε στις πολλαπλές δραστηριότητες του Μουσείου.
Η έκθεση για την πόλη των Καλινδοίων θα έχει ίσως συνέχεια και με άλλες ανάλογες εκθέσεις στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης, με ευρήματα από την ευρύτερη περιοχή της Θεσσαλονίκης και γενικά της Μακεδονίας; Ήδη προετοιμάζονται διάφορες εκθέσεις. Το Μουσείο κάθε χρόνο θα έχει μια μεγάλη έκθεση που θα διαρκεί ένα έτος και δύο με τρεις παράπλευρες μικρότερες εκθέσεις. Για φέτος ετοιμάζουμε, με την ευκαιρία του Αρχαιολογικού Έργου στη Μακεδονία και στη Θράκη που θα γίνει στο Μουσείο από 13-15 Μαρτίου, μια έκθεση για τα επικασσιτερωμένα αγγεία, μια ψευδαίσθηση πολυτέλειας για τους πιο φτωχούς της αρχαιότητας. Τον Μάιο ετοιμάζουμε μια έκθεση για τις εικόνες του Μεγάλου Αλεξάνδρου στη Δύση που θα εμπλουτιστεί και με ελάχιστα αρχαιολογικά ευρήματα από τις συλλογές του Μουσείου. Για το 2009 η κεντρική μεγάλη μας έκθεση θα είναι αφιερωμένη στο γυαλί στη Μακεδονία με αφορμή ένα μεγάλης εμβέλειας διεθνές συνέδριο που θα οργανωθεί στο Μουσείο σχετικά με το γυαλί στην αρχαιότητα. Τις επόμενες εκθέσεις μας, σάς τις κρατάμε για έκπληξη.

info: Περιοδική έκθεση: «Τα Καλίνδοια, μια Αρχαία Πόλη στη Μακεδονία»
Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσ/νίκηςΜ. Ανδρόνικου 6,T: 2310 830538,
Διάρκεια έκθεσης: 15/2/08 - 31/1/09

cityportal.gr

Επιστημονική Συνάντηση στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης

Νέα εντυπωσιακά ευρήματα του 4ου π.Χ αιώνα έφερε στο φως η αρχαιολογική σκαπάνη στη συνεχιζόμενη από το 1985 (με πολυετείς διακοπές) ανασκαφή στην περιοχή του ανατολικού νεκροταφείου της Αιανής στο Νομό Κοζάνης.
Τα ευρήματα (πήλινα και μεταλλικά κτερίσματα τάφων αλλά και σειρά εντυπωσιακών γυναικείων κοσμημάτων) προέρχονται από τις 243 -αρκετές από τις οποίες ασύλητες- ταφές, που οι αρχαιολόγοι τοποθετούν στο β' μισό του 4ου αιώνα π.Χ. Σύμφωνα με την επικεφαλής της ανασκαφής, αρχαιολόγο της Λ' Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων, Γεωργία Καραμήτρου Μεντεσίδη, που θα παρουσιάσει τα νέα ευρήματα την Πέμπτη στη Θεσσαλονίκη, στη διάρκεια της ετήσιας επιστημονικής συνάντησης για το αρχαιολογικό έργο στη Μακεδονία και τη Θράκη, «πρόκειται για ιδιαίτερα εντυπωσιακά ευρήματα καθώς πέραν των χρυσών περίτεχνων κοσμημάτων που συνόδευαν τις γυναικείες ταφές, εντυπωσιακά είναι και τα δύο ειδώλια περιστεριού (ιερό πτηνό της Αφροδίτης) που συνόδευαν τη νεκρή του 4ου π.Χ αι.».Στα βορειοανατολικά συστάδας τάφων αποκαλύφθηκε χώρος ελλειψοειδής, οριοθετημένος από απλό, ρηχό αυλάκι, πιθανόν χώρος ταφής εξέχοντος προσώπου ή συγκεκριμένης οικογένειας, χωρίς να αποκλείεται και η περίπτωση να οριοθετήθηκε για να γίνονται εκεί οι μεταθανάτιες τελετές. Για την εναπόθεση των νεκρών, όπως δείχνουν τα λίγα καρφιά στους λάκκους, γινόταν μικρή χρήση ξύλινων φερέτρων ή φορείων. Σε μια ασύλητη γυναικεία ταφή εντοπίστηκαν 123 ζωικοί αστράγαλοι τοποθετημένοι περιμετρικά της νεκρής, με κανονικότητα διάταξης που δεν έχει εντοπιστεί σε άλλο τάφο της Αιανής ή ευρύτερα, επτά μυροδοχεία, καθώς και άλλα πέντε πήλινα αγγεία, αναμέσά τους πυξίδα με περιεχόμενο 66 γυάλινες και 4 πήλινες χάντρες. Η νεκρή έφερε στην παλάμη χάλκινο νόμισμα Κασσάνδρου (310-305 π.Χ.), σε δάκτυλο του αριστερού της χεριού φορούσε αργυρό δακτυλίδι με κυκλική σφενδόνη, ενώ πολύτιμο κόσμημα ήταν τα χρυσά ενώτια (σκουλαρίκια) σε σχήμα λεοντοκεφαλής στα αυτιά της. Σε άλλη ταφή διασώθηκαν και άλλα δύο χρυσά ενώτια σε σχήμα ημισελήνου ή βάρκας, τα οποία διαφέρουν στα μοτίβα της διακόσμησής τους και μπορούν να ενταχθούν στο β' μισό του 4ου αι. π.Χ.«Από το σύνολο των πήλινων αγγείων του νεκροταφείου τα πινάκια αποτελούν ξεχωριστή ενότητα ευρημάτων», τονίζει η κ. Καραμήτρου, «αντιπροσωπεύονται από 34 δείγματα σε όλο το νεκροταφείο, με ποικιλία γραπτής διακόσμησης από μεγάλες φυτικές συνθέσεις που φθάνουν στη μοναδικότητα και επιβεβαιώνουν την παράδοση της πρωτοπορίας των εργαστηρίων της Αιανής και τη διαχρονικότητά τους με συνέχεια, από την Εποχή Χαλκού ως τα ρωμαϊκά χρόνια, τόσο στην κεραμική και κηροπλαστική όσο και στην πλαστική και τη μεταλλοτεχνία».
Η επιστημονική συνάντηση για το αρχαιολογικό έργο στη Μακεδονία και τη Θράκη αρχίζει τη ερχόμενη Πέμπτη 13 Μαρτίου στους χώρους του αρχαιολογικού Μουσείου Θεσσαλονίκης και θα διαρκέσει ως και το Σάββατο 15 Μαρτίου. Στο συνέδριο μετέχουν με 102 ανακοινώσεις για τα αρχαιολογικά ευρήματα της μακεδονικής γης τη χρονιά που πέρασε δεκάδες αρχαιολόγοι-εκπρόσωποι των πανεπιστημιακών, αλλά και των ανασκαφών που διενεργούν οι αρμόδιες εφορείες αρχαιοτήτων της περιοχής.

news247.gr/ 07.03.08

Αρχαιολογικά Ευρήματα ρωμαϊκής περιόδου στη Βουφράδα

Η Ρώμη, σκεπτόμενη πάντα πονηρά και αφού το «διαίρει και βασίλευε» απέδωσε καρπούς, θα εφαρμόσει νέα πολιτική απέναντι στα πράγματα της Πυλίας. Θα δώσει μια σχετική αυτονομία στην περιοχή. Μια αυτονομία που για τους κατοίκους της περιοχής θα είναι αντίδοτο για να περάσουν από την αφάνεια στην ακμή (1).
Ο ιστορικός Ζωναράς (12ος αιώνας μ.Χ.), στηριγμένος σε πηγές που δε μας είναι γνωστές, μας δίνει την πληροφορία ότι τα χρόνια που ακολούθησαν την καταστροφή της Κορίνθου, ήταν για την Ελλάδα και ιδιαίτερα για την Πελοπόννησο χρόνια ευημερίας και οικονομικής ακμής.
Ο Λατίνος ποιητής Πόπλιος Οβίδιος (2), γνωρίζοντας τη μεγάλη ακμή που περνούσε η Πυλία, ονομάζει την Πύλο «περίφημη» (3).
Τα χάλκινα νομίσματα που διασώθηκαν, τα χρόνια από το 146 π.Χ. μέχρι το 27 π.Χ. όπως επίσης και αυτά του Σεπτιμίου Σεβήρου από το 193 μ.Χ. μέχρι το 211 μ.Χ. (4), μας δείχνουν ότι όχι μόνο η περιοχή είχε αυτονομία αλλά είχε και οικονομική ευημερία, με τη δυνατότητα να κόβει και δικά της νομίσματα. Ακόμη ο τρόπος λατρείας, όπως τουλάχιστον τον περιγράφει ο Παυσανίας που επισκέφτηκε την Πυλία το 170 μ.Χ., καθώς και οι έρευνες που έκανε ο Σουηδός αρχαιολόγος Νάταν Βαλμίν στην περιοχή το 1929, επιβεβαίωσαν την αυτονομία και την ευημερία.
Ο Δημήτριος Δουκάκης (5) γράφει για την κατάσταση της Μεσσηνίας την εποχή αυτή: «Εν τούτοις επί Ρωμαίων η Μεσσηνία ουδεμίαν σπουδαίαν ζημιάν υπέστη, διότι μέχρι του Παυσανίου, ήτοι μέχρι του B΄ ή Γ΄ σχεδόν αιώνος συνετήρει και διέσωζε πάντα τα αριστουργήματα αυτής, ήτοι αγάλματα, ναούς, εικόνες, γυμνάσια, θέατρα, στάδια, τείχη και άλλα άτινα είδεν ο επί των Ανιωνίνων αυτόπτων περιηγητής και περιέγραψε πιστώς ακριβώς τα της Μεσσήνης».
Η Βουφράδα όπως και όλη η Ελλάδα, από το 146 π.Χ. ανήκε στην Επαρχία Μακεδονίας. Ο διοικητής της Επαρχίας Μακεδονίας είχε έδρα τη Θεσσαλονίκη. Το 27 π.Χ., όμως, ολόκληρη η Πελοπόννησος και φυσικά η Βουφράδα έπαψε να εξαρτάται από την Επαρχία Μακεδονία και εντάχτηκα στη νεοϊδρυθείσα Επαρχία Αχαΐας που είχε έδρα την Κόρινθο. Αυτό έγινε από τον Οκταβιανό για να δημιουργηθούν εκείνες οι συνθήκες που θα διευκόλυναν τη διοίκηση του ελλαδικού χώρου.
Γενικά, μπορούμε να συμπεράνουμε ότι η περιοχή της Πυλίας, παίρνοντας θέση, έστω και λανθασμένα, εναντίον της Αχαϊκής Συμπολιτείας και παίζοντας άθελά της το παιχνίδι των Ρωμαίων, θα τύχει καλύτερης μεταχείρισης έναντι των άλλων ελληνικών περιοχών τα πρώτα τουλάχιστον χρόνια της Ρωμαϊκής περιόδου. Λέμε την πρώτη Ρωμαϊκής περίοδο, γιατί όταν θα αρχίσει ο αλληλοσπαραγμός των ρωμαϊκών φατριών, το αποτέλεσμα θα είναι η πτώση κάθε φατρίας να παρασύρει και την αντίστοιχη πόλη που είχε ταχθεί με το μέρος της.
Στο σημείο αυτό πρέπει ν’ αναφερθούμε και στις ανασκαφές που έγιναν στην περιοχή της Βουφράδας για να έρθουν στο φως ευρήματα της περιόδου αυτής. Η πιο αξιόλογη είναι αυτή του Νίκου Γιαλούρη (6).
Ο Νίκος Γιαλούρης πραγματοποίησε το 1965 ανασκαφές στην περιοχή Ριζώματα της Καρποφόρας και έφερε στην επιφάνεια ολόκληρο οικισμό της Ρωμαϊκής περιόδου. Τα ευρήματα μας βοηθούν να συμπεράνουμε ότι πλησίον του μυκηναϊκού οικισμού του λόφου των Νιχωρίων άκμασε και οικισμός κατά τη Ρωμαϊκής περίοδο.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ & ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
ΤΑΣΟΣ Ν. ΑΠΟΣΤΟΛΟΠΟΥΛΟΣ: Πυλία, πνευματικό επίπεδο και παιδεία από την αρχαιότητα μέχρι την Καποδιστριακή περίοδο, Καλαμάτα, 1988. σελίδα 17.
Ο ποιητής Πόπλιος Οβίδιος γεννήθηκε το 43 Π.Χ. και πέθανε το 17 μ.Χ.
ΗΛΙΑΣ ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ: Η Πυλία στον αγώνα του εικοσιένα (Συμβολή στην προϊστορία της Πυλίας, και στους αγώνες της στα χρόνια της τούρκικης σκλαβιάς και του Ιμπραήμ) , Καλαμάτα, 1971, σελ. 11.
ΝΙΚΟΣ Γ. ΚΟΤΣΙΡΗΣ: Συμβολή στην ιστορία της Μεθώνης, Αθήνα, 1983.
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΔΟΥΚΑΚΗΣ: Μεσσηνιακά και ιδία περί Φαρών και Καλαμάτας από των αρχαιοτάτων χρόνων μέχρι του Καποδιστρίου, Αθήναι, 1908.
Το όνομα του Νίκου Γιαλούρη είναι στενά συνδεδεμένο με τη μεσσηνιακή γη λόγω των ανασκαφών που έκανε σε αυτήν. Γεννήθηκε στη Σμύρνη το 1918 και σπούδασε ψιλολογία και αρχαιολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Για πολλά χρόνια υπήρξε προϊστάμενος αρχαιοτήτων στην Εφορία της Ολυμπίας, στην οποία ανήκει και η περιοχή της Βουφράδας. Μεταξύ άλλων έγραψε τα παρακάτω έργα: 1) "ATHENA ALS ΗΕRRΙΝ DΕR PFERDE" το 1950. 2) "Πτερόεντα πέδιλα" το 1953. 3) "Ερμής Βούκλεφ Ηλείας" το 1958, 4) "MYKENISCHE BRONZESCHUTZWAFFEN" το 1960 και 5) "ΤΗΕ SCULPTURES OF ΤΗΕ ΡΑRΤΗΕΝΟΝ" το 1960.

vlasi.gr

Τα αρχαία Καλίνδοια

Την πρώτη του περιοδική έκθεση - από την ανακαίνιση του κτιρίου και επαναλειτουργία του το Σεπτέμβριο του 2006- οργανώνει το Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης. Πρόκειται για την έκθεση με τίτλο «Καλίνδοια - Μια αρχαία πόλη στη Μακεδονία».Τα Καλίνδοια - μια αρχαία, άγνωστη μέχρι πρόσφατα μακεδονική πόλη της ενδοχώρας- βρίσκονται 55 χλμ ανατολικά της Θεσσαλονίκης, κοντά στο χωριό Καλαμωτό. Η ευρύτερη περιοχή των Καλινδοίων ονομαζόταν στην αρχαιότητα Βοττική από το ελληνικό φύλο των Βοττιαίων που εγκαταστάθηκε εκεί τον 7ο αιώνα π.Χ. και συμβίωσε ειρηνικά με τα θρακικά φύλα που ζούσαν στον ίδιο χώρο. Τον 4ο αιώνα π.Χ. η περιοχή ενσωματώθηκε στο Μακεδονικό βασίλειο.

Η πρώτη σωστική ανασκαφή στα Καλίνδοια έγινε το 1961. Από το 1980 έως το 2000 διενεργήθηκαν περιορισμένες ανασκαφικές έρευνες που απέδειξαν ότι η κατοίκηση στο χώρο ήταν συνεχής, από την ύστερη νεολιθική μέχρι τη ρωμαϊκή περίοδο. Σταθμό στην ιστορία της έρευνας για την πόλη αποτέλεσε η εύρεση το 1982 της «στήλης των Καλινδοίων», που χρονολογείται στους χρόνους του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Με βάση το περιεχόμενο της στήλης αυτής ταυτίστηκε ο αρχαιολογικός χώρος του Καλαμωτού με την πόλη των Καλινδοίων. Το 2003 άρχισε και συνεχίζεται μέχρι σήμερα η ανασκαφή του «οικοδομικού συγκροτήματος του Σεβαστείου», ενός μεγάλου δημόσιου κτιρίου που ήταν σε χρήση από τα τέλη του 1ου αιώνα π.Χ. έως τα μέσα του 3ου αιώνα μ.Χ. Περιλαμβάνει αίθουσες αφιερωμένες στη λατρεία του Δία, της θεάς Ρώμης και του Ρωμαίου αυτοκράτορα, χώρο συμποσίων και το βουλευτήριο της πόλης.
Η πολυετής αρχαιολογική έρευνα έφερε στο φως δεκάδες αντικείμενα, αγάλματα, επιγραφές, ταφικές στήλες, νομίσματα, κοσμήματα και ειδώλια που παρέχουν σημαντικές πληροφορίες για τη σύνθεση του πληθυσμού, τους θεσμούς, τη νομισματοκοπία, τις λατρείες και τα ταφικά έθιμα ενός ακμαίου αστικού κέντρου της ενδοχώρας του μακεδονικού βασιλείου.

Η έκθεση θα είναι ανοιχτή καθημερινά για ένα χρόνο ως και τις 31 Ιανουαρίου του 2009. Κατά τη διάρκειά της, η έκθεση θα εμπλουτίζεται με νέα εκθέματα που φέρνει στο φως η αρχαιολογική σκαπάνη, καθώς η ανασκαφική δραστριότητα στην περιοχή συνεχίζεται.

Πηγή: ΑΠΕ

Σπάνιο Βυζαντινό Ευαγγέλιο κλωνοποιήθηκε

Από τη λάμψη του Βυζαντίου και την κατάνυξη των θρησκευτικών τελετών της Αγίας Σοφίας βρέθηκε στις προθήκες της διάσημης Λαυρεντιανής Βιβλιοθήκης της Φλωρεντίας.

Πρόκειται για το Ευαγγέλιο «Χρυσοίς Γράμμασι», όπως αποκαλείται διεθνώς από τους επιστήμονες-ερευνητές, που χρονολογείται στον 11ο αιώνα (γύρω στα 1050). Παραμένει σιωπηλό περίπου δέκα αιώνες, πολύτιμο αποδεικτικό στοιχείο βυζαντινού πολιτισμού, χριστιανικής πίστης αλλά και μοναδικής καλλιτεχνικής ομορφιάς και τέχνης.

Αυτό το βιβλίο θα κυκλοφορήσει στο τέλος του χρόνου από τις «Ελληνικές Ομοιογραφικές Εκδόσεις». Το γεγονός της έκδοσης ενός ιστορικού κώδικα δεν θα είχε τόση μεγάλη σημασία αν η εκτύπωσή του δεν στηριζόταν στην τεχνική της ομοιογραφίας, δηλαδή στην «κλωνοποίηση», όπως θα λέγαμε για έναν ζωντανό οργανισμό. Το βιβλίο δεν θα είναι ένα αντίγραφο, αλλά μια απολύτως όμοια αναπαραγωγή.

Η μέθοδος της ομοιογραφίας υπηρετείται στην Ευρώπη από δέκα συνολικά εκδοτικούς οίκους, η παραγωγή των οποίων επικεντρώνεται σε ιστορικά ή θρησκευτικά, λατινικά, κυρίως, χειρόγραφα. Τώρα είναι η πρώτη φορά που θα εκδοθεί ένα τόσο σημαντικό κείμενο με αυτή τη μέθοδο στα ελληνικά.

Σε ελληνικές και κυρίως σε ξένες βιβλιοθήκες και μουσεία υπάρχει σεβαστός αριθμός Ευαγγελίων, αλλά το συγκεκριμένο έχει πολλά ιδιαίτερα στοιχεία. Αποτελείται από 450 φύλλα περγαμηνής, είναι δερματόδετο (με κόκκινο μαροκινό δέρμα) και είναι έμφορτο από διακοσμητικά μοτίβα, γράμματα, εικονογραφήσεις των Ευαγγελίων και εικόνες των Ευαγγελιστών. Και όλα σε μια πανδαισία χρωμάτων και λαμπερού χρυσού (περίπου 780 μικρογραφίες). Είναι, φυσικά, χειρόγραφο και θεωρείται από τα αριστουργήματα της Παλαιολόγιας παράδοσης και πιθανόν να έχει λειτουργηθεί στην Αγία Σοφία.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Λαυρεντιανής Βιβλιοθήκης, το Ευαγγέλιο μεταφέρθηκε στην Ευρώπη την περίοδο προ της Αλώσεως μαζί με άλλα ιερά σκεύη. Το 1652 καταγράφεται για πρώτη φορά στους θησαυρούς της Βιβλιοθήκης του Λαυρέντιου. Σήμερα φυλάσσεται εκεί σε ειδικές συνθήκες (όπως 22 βαθμούς θερμοκρασία και 50-55 σχετική υγρασία) και αποτελεί ένα από τα πιο πολύτιμα αντικείμενα της συλλογής.

Την ευθύνη του εγχειρήματος έχουν ο Γιώργος Κονταδάκης και ο Νίκος Χατζηγεωργίου, παλιοί και γνωστοί εκδότες («Εφεσος», «Μίλητος» κ.λπ.) με μεγάλη πείρα και μεγαλύτερη τόλμη.«Με τις "Ελληνικές Ομοιογραφικές Εκδόσεις" θέλαμε να κάνουμε κάτι το ιδιαίτερο», μας λένε. «Είχαμε πληροφορηθεί από το Οικουμενικό Πατριαρχείο ότι μετά την Τέταρτη Σταυροφορία άρχισαν να φεύγουν σωρηδόν τα χειρόγραφα από το Βυζάντιο, τα οποία σήμερα αναπαράγουν οι οίκοι της Ευρώπης. Κανείς μας, όμως, δεν είχε πλησιάσει ελληνικά χειρόγραφα. Η έρευνα μας οδήγησε στη Λαυρεντιανή Βιβλιοθήκη και στο συγκεκριμένο Ευαγγέλιο. Ήταν ένα ιδιαίτερο Ευαγγέλιο, γραμμένο στα ελληνικά, χειρόγραφο, και θέλαμε να μην το απεικονίσουμε μόνο, αλλά να τονίσουμε τα σπάνια και μοναδικά στοιχεία του ώστε ο αναγνώστης να έχει την εικόνα του πραγματικού ακόμα και στην αφή. Τώρα που βρισκόμαστε στο στάδιο της υλοποίησης, ύστερα από μια τόσο μεγάλη έρευνα, αισθανόμαστε πολύ φορτισμένοι. Αν και ειδικευόμαστε στην έκδοση χειρογράφων και κωδίκων περισσότερα από είκοσι χρόνια, η έκδοση του Ευαγγελίου "Χρυσοίς Γράμμασι" είναι μια υπέρτατη συγκίνηση. Συγκίνηση ελπίζουμε να αισθανθεί και ο αναγνώστης μπρος σ' αυτό το κληροδότημα του πνεύματος. Η προσπάθειά μας είναι να δώσουμε στην ελληνική αλλά και την παγκόσμια κοινωνία ένα χειρόγραφο Ευαγγέλιο εικαστικής, ιστορικής και πολιτιστικής αξίας».

Για να φτάσουν στο στάδιο της εκτύπωσης, που βρίσκονται σήμερα, ο δρόμος ήταν μακρύς και δύσκολος. Η φωτογράφιση του πρωτότυπου έγινε στον χώρο όπου φυλάσσεται. Στη συνέχεια ειδικευμένοι γραφίστες-καλλιτέχνες πραγματοποίησαν μέσω της ψηφιακής τεχνολογίας παρεμβάσεις για την πληρέστερη προσομοίωση της τελικής εικόνας με το πρωτότυπο. Ακολούθησε η έρευνα για το χαρτί. Βρέθηκε ένα παλιό εργοστάσιο χαρτοποιίας, που παρήγαγε χαρτί πολύ κοντά στις προδιαγραφές της πρώτης ύλης του Ευαγγελίου (περγαμηνή και χειροποίητα χαρτιά του 14ου, 15ου και 16ου αιώνα). Τέλος, με τη βοήθεια της τεχνολογίας αναλύθηκαν τα χρώματα και τα χρυσά διακοσμητικά ώστε να αποδοθούν πιστά.

Στόχος των εκδοτών είναι το τελικό αποτέλεσμα να φτάνει το 100% του πρωτοτύπου τόσο στις εσωτερικές σελίδες όσο και στη βιβλιοδεσία.

Θα κυκλοφορήσουν μόνο τρεις χιλιάδες Ευαγγέλια και η τιμή,

όπως λένε οι εκδότες, θα είναι προσιτή.

ΚΙΤΣΑΣ ΜΠΟΝΤΖΟΥ,

EΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ, 13.11.07

Βιβλιοκριτική:Μια αδελφική επιστολή Εγχειρίδιο.Προεκλογικής Εκστρατείας

Q.T.Cicero, Εγχειρίδιο Προεκλογικής Εκστρατείας,
Εισαγωγή-Μετάφραση: Αθηνά Δημοπούλου-Πηλιούνη,
Πρόλογος: Καλλιόπη Μπουρδάρα,
εκδ. Πατάκης, Αθήνα, 2004.

«Αν και είσαι προικισμένος με όσα μπορεί να χαρίσει στους ανθρώπους το ταλέντο, η πείρα ή η επιμέλεια, θεώρησα πως δεν είναι ανάξιο της αμοιβαίας μας στοργής, να σου υποδείξω όσα μου έρχονταν στο μυαλό, καθώς σκέφτομαι μέρα νύχτα την προεκλογική σου εκστρατεία. Όχι για να μάθεις κάτι νέο από αυτά, αλλά για να συναχθούν όλα όσα μέσα στη δράση φαίνονται διάσπαρτα και συγκεχυμένα, με τη λογική και την κατάταξη, σε μια άποψη. Αν και η φύση είναι πράγματι ισχυρή, όπως φαίνεται, μπορεί κανείς προσποιούμενος, να νικήσει τη φυσική έξη για μια υπόθεση λίγων μηνών».
Με τα πιο πάνω λόγια ξεκινά η επιστολή του Κόιντου Τύλλιου Κικέρωνα προς τον αδελφό του Μάρκο Τύλλιο Κικέρωνα, υποψήφιο για το ανώτατο αξίωμα της Ρωμαϊκής Δημοκρατίας, το 64 π.Χ.
Πρόκειται για ένα κείμενο που απευθύνεται στον πρώτο homo novus[1] που αναδεικνύεται ύπατος από το 94 π.Χ, με το κακόηχο και άγνωστο στη Ρώμη όνομα Cicero, που σημαίνει ρεβίθι και που επρόκειτο για παρατσούκλι από κουσούρι προγόνου στο πρόσωπο.
Η ερώτηση που τίθεται από την πρώτη κιόλας γραμμή του προλόγου και αφορά το «γιατί ένας πολιτικός ή γενικά ένας σύγχρονος άνθρωπος να διαβάσει ένα εγχειρίδιο προεκλογικής εκστρατείας που γράφτηκε τον 1ο αιώνα π.Χ. και αναφέρεται στην πολιτική και κοινωνική πραγματικότητα της Ρώμης και του ρωμαϊκού λαού της εποχής εκείνης»[2] δεν περιορίζεται στην κοινότοπη απάντηση ότι η ιστορική γνώση φωτίζει καλύτερα το παρόν και τις προκλήσεις του μέλλοντος.
Πολύ γρήγορα το ίδιο το κείμενο, μια επιστολή με τη μορφή και τις διαστάσεις μιας μικρής πραγματείας, δίνει την απάντηση, αφού ουσιαστικά και χωρίς ίχνος υπερβολής πρόκειται για έναν άρτιο οδηγό πολιτικού μάρκετινγκ, όπως ορθότατα σημειώνει η Αθηνά Δημοπούλου-Πηλιούνη.[3]
Με ισχυρούς επαγωγικούς αρμούς στην λεπτομερή περιγραφή των όσων οφείλει να πράξει ο Μάρκος Τύλλιος Κικέρωνας για να εξασφαλίσει την εκλογή του στο ύπατο αξίωμα, ο Κόιντος ξεδιπλώνει τις μεθόδους, τους τρόπους και τη στρατηγική αφήνοντας έκπληκτο τον αναγνώστη, να αναρωτιέται για το ποτέ γράφτηκε το συγκεκριμένο κείμενο.Αφού εξαντλεί την περιγραφή των θετικών ιδιοτήτων της υποψηφιότητας του αδελφού του σε σύγκριση με τα μειονεκτήματα των αντιπάλων, όπως οφείλει να κάνει ο κάθε αναλυτής και επικοινωνιολόγος, προκειμένου να χαράξει ορθή προεκλογική στρατηγική, προχωρά στην παράθεση των συμφερόντων που είναι αντίθετα στην εκλογή του Κικέρωνα.
Οι συμβουλές που ακολουθούν, αφορούν τις τακτικές οργάνωσης των υποστηρικτών, των φίλων, των συγγενών και των κοινών σωματείων. Άλλως, με όρους πολιτικής επικοινωνίας, η οργάνωση των «πυρήνων» που θα προπαγανδίσουν σε διαφορετικές κοινωνικές και οικονομικές τάξεις ψηφοφόρων την υποψηφιότητα του Κικέρωνα. Η κεφαλαιοποίηση, επίσης, σε ψήφους και επιρροή των δικών που έχει κερδίσει ο Κικέρωνας για διάφορους ισχυρούς, αλλά και τα ρουσφέτια, εξετάζονται, ως ιδιαιτέρως αποτελεσματικά εκλογικά εργαλεία: «και ακόμα, στα ρουσφέτια, που πρέπει να τα διαφημίζεις και να τα προβάλλεις,..»[4].
Ο Κόιντος εφιστά την προσοχή του υποψηφίου στο πάθος των νεότερων σε ηλικία υποστηρικτών, αφού «ο ζήλος των νεαρών στο να συλλέγουν ψήφους, να κάνουν επαφές, να κυκλοφορούν διαδόσεις, να αποτελούν τη συνοδεία σου, είναι εντυπωσιακός και σου προσδίδει κύρος»[5]Δε φείδεται, επίσης, των συμβουλών που αφορούν το ύφος, τα λόγια και τις μικρές εκείνες λεπτομέρειες στην προσωπική επαφή του υποψηφίου με τους εν δυνάμει ψηφοφόρους του. «…χρειάζεται γερή μνήμη για ονόματα, κολακεία, συνεχή παρουσία, γενναιοδωρία, δημοσιότητα…»και συνεχίζει υπερθεματίζοντας «…αλλά αυτό που χρειάζεσαι επιτακτικά είναι η κολακεία, που ακόμα κι αν στην υπόλοιπη ζωή είναι ένα κακό ελάττωμα, παρ’ όλα αυτά, στην προεκλογική εκστρατεία είναι απαραίτητη[6]».
Ο Κόιντος κάνει λόγο ξεκάθαρα για χειρισμό του λαού, για πλούσιες υποσχέσεις και κολακευτικές και προτρέπει τον Κικέρωνα για: «ό,τι δεν μπορείς να κάνεις, αρνήσου το με λεπτότητα, ή καλύτερα να μην το αρνηθείς. Ένας καλός άνθρωπος θα κάνει το πρώτο, ένας καλός υποψήφιος το δεύτερο[7]».
Ο υποψήφιος δέχεται συμβουλές και για το ενδεχόμενο αρνητικών καταστάσεων που θα αντιμετωπίσει κατά την προεκλογική εκστρατεία. «Παντού βασιλεύουν η απάτη, οι παγίδες, η προδοσία. Δεν είναι ώρα τώρα να ξαναρχίσουμε την αιώνια συζήτηση[8]» αναφέρει χαρακτηριστικά ο Κόιντος.
Και με αφετηρία αυτή τη διαπίστωση κάνει λόγο για την ορθή αντιμετώπιση της τάξης των αναδόχων έργων, το φόβο που πρέπει να ξυπνήσει ο Κικέρωνας στους μεσαζόντες της πολιτικής εξαγοράς, τα «λαδώματα[9]».
Εντυπωσιακή, επίσης, είναι η σημασία που αποδίδει στην προβολή του υποψηφίου με κάθε τρόπο, στην προεκλογική εκστρατεία, η οποία πρέπει να είναι ιδιαιτέρως εντυπωσιακή. «…να μιλήσουμε για τη διαφήμιση» τον προτρέπει χαρακτηριστικά «την οποία πρέπει να επιδιώξεις όσο το δυνατόν[10]».
Και πιο κάτω συνεχίζει: «Φρόντισε όλος σου ο προεκλογικός αγώνας να είναι μια λαμπρή επίδειξη, έξοχη, μεγαλοπρεπής, δημοφιλής, που να δημιουργεί τις καλύτερες εντυπώσεις και το μεγαλύτερο γόητρο[11]».
Στη σημαντική εισαγωγή, όπου παρατίθεται η ζωή και η πολιτική σταδιοδρομία του Κικέρωνα, η εποχή του και η πολιτική συγκυρία, η Αθηνά Δημοπούλου-Πηλιούνη προχωρά και στην ανάλυση της δομής και του λόγου ύπαρξης της συγκεκριμένης επιστολής. Τι ανάγκη άραγε υπήρχε, ώστε ο κατά τέσσερα χρόνια μικρότερος αδελφός να συντάξει έναν λεπτομερή «οδικό χάρτη» προεκλογικών συμβουλών προς τον αδελφό που συναντούσε καθημερινά, προς τον Κικέρωνα, το σημαντικό ρήτορα των δικανικών και πολιτικών λόγων, των φιλοσοφικών πραγματειών;
Η Αθηνά Δημοπούλου-Πηλιούνη ισχυρίζεται ότι ουσιαστικά πρόκειται για μια «ανοικτή επιστολή», ένα εργαλείο προπαγάνδας της υποψηφιότητας του Μάρκου Κικέρωνα, ερμηνεία που ενισχύεται από την λεπτομερή προβολή των πλεονεκτημάτων της εκλογής του και την εξίσου λεπτομερή απαρίθμηση των μειονεκτημάτων των αντιπάλων του.

Ο στόχος της επιστολής παρουσιάζεται να είναι διττός: α) μια πραγματεία περί επιτυχούς προεκλογικής εκστρατείας και β) η προβολή της εκλογής του Κικέρωνα, χωρίς την άμεση εμπλοκή του υποψηφίου που θα ακύρωνε το αληθές των πλεονεκτημάτων της εκλογής του, «ένας μακρινός πρόδρομος των ενημερωτικών (αλλά πληρωμένων) καταχωρήσεων και λοιπών οδηγών που δημοσιεύονται με χορηγίες διαφημιζομένων στα σύγχρονα διαφημιστικά μέσα[12]».

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ[1] «Ο λατινικός όρος “homo novus” αφορά το πρώτο άτομο ενός γένους ή μιας οικογένειας που κατείχε αξίωμα. Τυπικά η κατάληψη των αξιωμάτων στη Ρωμαϊκή Δημοκρατία (Res Publica) ήταν εφικτή για όλους τους πολίτες. Ωστόσο, με ελάχιστες εξαιρέσεις την εξουσία άσκουσε σε όλα τα επίπεδα των αξιωμάτων η κληρονομική αριστοκρατία, η οποία είχε τα χρήματα και τα μέσα, ώστε να επιτυγχάνει τη συνεχή εκλογή των μελών της.
[2] Βλ. Μπουρδάρα Κ. (2004), Πρόλογος, στο Q.T.Cicero, Εγχειρίδιο Προεκλογικής Εκστρατείας, Αθήνα, Πατάκης, σελ. 11.
[3] Βλ. Δημοπούλου-Πηλιούνη Α. (2004), Εισαγωγή, στο Q.T.Cicero, Εγχειρίδιο Προεκλογικής Εκστρατείας, Αθήνα, Πατάκης, σελ. 76.
[4] Βλ. Q.T.Cicero, Εγχειρίδιο Προεκλογικής Εκστρατείας, Αθήνα, Πατάκης, σελ. 147.
[5] Βλ. στο ίδιο, σελ. 135 κ.ε.
[6] Βλ. στο ίδιο, σελ. 145 κ.ε.[7] Βλ. στο ίδιο, σελ. 149 κ.ε.
[8] Βλ. στο ίδιο, σελ. 141 κ.ε.
[9] Βλ. στο ίδιο, σελ. 163 κ.ε.
[10] Βλ. στο ίδιο, σελ. 155 κ.ε.
[11] Βλ. στο ίδιο, σελ. 159 κ.ε.
[12] Βλ. Δημοπούλου-Πηλιούνη Α. (2004), Εισαγωγή, στο Q.T.Cicero, Εγχειρίδιο Προεκλογικής Εκστρατείας, Αθήνα, Πατάκης, σελ. 77.

δημοσιευτήκε από : Ρένα Δούρου , http://dourou.blogspot.com