Τα περίπλοκα ηθικά ζητήματα που σχετίζονται με τις ραγδαίες εξελίξεις της γενετικής και της βιοτεχνολογίας δεν αντιμετωπίζονται πάντοτε με τη δέουσα διανοητική σοβαρότητα και ψυχραιμία. Η σύγχυση που συχνά επικρατεί καθιστά ιδιαίτερα χρήσιμη την προσέγγιση αυτών των ζητημάτων από τη νηφάλια και περισσότερο ορθολογική οπτική γωνία της φιλοσοφικής ηθικής. Με αυτό το πνεύμα συζητείται η κανονιστική διάσταση τριών υπαρκτών ή εικαζόμενων μορφών γενετικής παρέμβασης: (α) της θεραπευτικής-προληπτικής που αποσκοπεί στην καταπολέμηση συγκεκριμένων γενετικής φύσεως ασθενειών, (β) της τελειοποιητικής που αποβλέπει στην ενίσχυση ή την επιλογή χαρακτηριστικών η κατοχή των οποίων θεωρείται συμφέρουσα για την κοινωνική ζωή και τη σταδιοδρομία ενός ατόμου, και (γ) της ηθικής που επιδιώκει να προκαθορίσει ηθικά επιθυμητές μορφές συμπεριφοράς. Το συμπέρασμα που εκ πρώτης όψεως προκύπτει είναι ότι, υπό την προϋπόθεση ότι οι εν λόγω επεμβάσεις θα αποδειχτούν ασφαλείς, οι περιπτώσεις όπου θα έπρεπε να απαγορεύονται για ηθικούς λόγους είναι λιγότερες από όσο φαντάζονται σήμερα πολλοί άνθρωποι.
Φιλήμων Παιονίδης, Επιθεώρηση Βιοηθικής,Φθινόπωρο 2007,
Τόμος 1 - Τεύχος 1
Παρασκευή 22 Φεβρουαρίου 2008
Μέλλοντα πρόσωπα
Γύρω από τα μέλλοντα πρόσωπα εγείρονται σημαντικά ηθικά και νομικά ερωτήματα κατά δύο τρόπους: πρώτον, απροσώπως, ως τα κατ’ αρχήν άδηλα υποκείμενα που προστατεύονται από το καθολικό καθήκον μας να μη βλάπτουμε κανένα, και, δεύτερον, προσωποπαγώς, ως κυοφορούμενα ανθρώπινα όντα, με ένα συγκεκριμένο προσδοκώμενο βίο που ως τέτοια ακριβώς αξιώνουν το σεβασμό μας. Οι τρόποι αυτοί στο συνδυασμό τους θέτουν διαφορετικού είδους ή έντασης προβλήματα για δύο τρέχουσες κατηγορίες ηθικών θεωριών: τις καντιανές και τις συνεπειοκρατικές. Οι καντιανές θεωρίες αντιμετωπίζουν λιγότερες δυσκολίες να εξηγήσουν το καθολικό καθήκον μας του μη βλάπτειν, ένα καθήκον προσωποπαγές για εμάς τους δρώντες, ωστόσο απρόσωπο από την πλευρά των εκτεθειμένων στη δράση μας. Οι συνεπειοκρατικές θεωρίες μπορούν και αυτές να θεμελιώσουν απρόσωπα καθήκοντα, δυσκολεύονται όμως να αποτιμήσουν τις αρνητικές επιπτώσεις μιας σημερινής συμπεριφοράς όταν αυτές εικάζεται ότι θα εμφανιστούν στο απώτερο μέλλον. Από την άλλη πλευρά, οι καντιανές θεωρίες, που συνδυάζονται κατά κανόνα με Καρτεσιανού τύπου αντιλήψεις περί του προσώπου, έχουν δυσκολίες να προσδιορίσουν πότε ακριβώς αρχίζει να υπάρχει ένα πρόσωπο. Το συνεπές αλλά όχι πολύ σύμφωνο με τις διαισθήσεις μας θα ήταν να γίνει δεκτό ότι το πρόσωπο αρχίζει μόλις αναπτύξει την ικανότητα να πράττει αυτόνομα και υπεύθυνα, ή πάλι να υποστηρίξουν, όπως κάνουν πολλοί, ότι η ιδιότητα του προσώπου αρχίζει ήδη από τη στιγμή της σύλληψης (πάντως σ’ αυτό δεν βοηθάει, αντίθετα με όσα δέχονται πολλοί, η καντιανή έννοια της αξιοπρέπειας). Οι συνεπειοκρατικές εξ άλλου θεωρίες υιοθετούν αναγωγιστικές αντιλήψεις περί του προσώπου, αντιμετωπίζουν ωστόσο δυσχέρειες, με δεδομένη την ανάπτυξη του εμβρύου κατά ρευστά στάδια, στον καθορισμό της συγκεκριμένης χρονικής στιγμής όπου μια ορισμένη βιολογική εξελικτική βαθμίδα συνεπάγεται και την έναρξη του προσώπου. Το άρθρο υιοθετεί την καντιανή γραμμή, προτείνοντας ωστόσο μια τολμηρή αναλογία. Όπως κατά τον Kant στο πεδίο του θεωρητικού λόγου μεταξύ καθαρών εννοιών της διάνοιας και εμπειρικών φαινομένων μεσολαβεί το σχήμα, έτσι και στο πεδίο του πρακτικού λόγου θα μπορούσε να υποστηριχθεί ότι μεταξύ της υπερβατολογικής έννοιας του προσώπου και των μεμονωμένων εμπειρικών ανθρώπινων όντων μεσολαβεί η ανθρώπινη εικόνα, και έτσι η έννοια του προσώπου μπορεί να τύχει εφαρμογής σε επί μέρους όντα που έχουν επαρκώς αναπτύξει τα ανθρώπινα χαρακτηριστικά.
Παύλος Σούρλας, Επιθεώρηση Βιοηθικής, Φθινόπωρο 2007, Τόμος 1-Τεύχος 1
Παύλος Σούρλας, Επιθεώρηση Βιοηθικής, Φθινόπωρο 2007, Τόμος 1-Τεύχος 1
Στην Κομοτηνή η Ι' Συνάντηση Ιστορίας Δικαίου
Αφιέρωμα στον Γαλλικό Εμπορικό Κώδικα
Στην Κομοτηνή από τις 19 έως και τις 20 Οκτωβρίου θα πραγματοποιηθεί στην αίθουσα συνεδριάσεων της Νομικής Σχολής η Ι΄ Συνάντηση Ιστορικών του Δικαίου. Ιστορικοί του Δικαίου από τα πανεπιστήμια, αλλά και από κέντρα ερεύνης για άλλη μια φορά θα παρουσιάσουν τα πορίσματα της έρευνάς τους και θα ενημερώσουν τους συναδέλφους τους για αυτά.
Όπως τονίζει ο καθηγητής της Ιστορίας Δικαίου στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, κ. Κωνσταντίνος Πιτσάκης, «είναι μία συνάντηση συναδέλφων, αλλά προπαντός φίλων, που συγκεντρωνόμαστε, ανταλλάσσουμε απόψεις, και καθένας παρουσιάζει τα πορίσματα της έρευνάς του για να ενημερώσει τους ομοτέχνους του και να ακούσει τις γνώμες τους, τις αντιρρήσεις τους, να τα συζητήσουν και έτσι να προωθηθεί η έρευνα και η συζήτηση που γίνεται στον κλάδο».
Η ιδιαιτερότητα αυτής της συνάντησης αφορά στο αφιέρωμα στο Γαλλικό Εμπορικό Κώδικα και τα διακόσια χρόνια εφαρμογής του, ο οποίος ακόμη και σήμερα αποτελεί τη βάση του Ελληνικού Εμπορικού Δικαίου.
Για τη συνάντηση όμως και τη θεματολογία της μιλά σήμερα στον ΠτΘ ο καθηγητής Ιστορίας του Δικαίου στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης κ. Κωνσταντίνος Πιτσάκης.
Ι΄ Συνάντηση Ιστορίας του Δικαίου
«Δέκατη χρονιά και πάλι έχουμε τη χαρά να συγκεντρώσουμε τους συναδέλφους από όλη την Ελλάδα για αυτήν την φιλική συνάντηση, που τόσες φορές έχω πει ότι είναι μια συνάντηση φίλων. Το θέλουμε να είναι έτσι. Δεν είναι ακριβώς ένα συνέδριο, είναι μία συνάντηση συναδέλφων, αλλά προπαντός φίλων, που συγκεντρωνόμαστε, ανταλλάσσουμε απόψεις, και καθένας παρουσιάζει τα πορίσματα της έρευνάς του για να ενημερώσει τους ομοτέχνους του και να ακούσει τις γνώμες τους, τις αντιρρήσεις τους, να τα συζητήσουν και έτσι να προωθηθεί η έρευνα και η συζήτηση που γίνεται στον κλάδο. Έτσι το συνέλαβε εξ αρχής η κ. Μαρία Γιούνη, - η οποία είχε την ιδέα πριν έρθω εγώ στη Νομική Σχολή και είναι δικό της δημιούργημα,- το συνεχίζουμε και θα το συνεχίσουμε όσο πάει. Έχουμε την υποστήριξη του Πανεπιστημίου, του Τομέα Ιδιωτικού Δικαίου της Νομικής Σχολής του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης, παρά τις οικονομικές δυσκολίες. Είναι δύσκολο να οργανώνεις κάθε χρόνο μια συνάντηση με το ίδιο αντικείμενο και με τους ίδιους ανθρώπους, δημιουργεί μια κόπωση και στο Πανεπιστήμιο, με την έννοια ότι είναι ένα σταθερό έξοδο και μια σταθερή απασχόληση, αλλά οι σκέψεις να το κάνουμε σε αραιότερα διαστήματα συνάντησε την απόλυτη αντίδραση των συναδέλφων, οι οποίοι θέλουν να έρχονται κάθε χρόνο εδώ. Με τίποτα δεν δέχονται να παραλείψουν το ετήσιο «προσκύνημα» εδώ. Χαιρόμαστε που βρισκόμαστε και έτσι συνεχίζουμε με αυτό το ρυθμό και πάντα υπάρχει θεματολογία, γιατί πάντα υπάρχει δουλειά και έρευνα εν εξελίξει».
Αφιέρωμα στα διακόσια χρόνια του Γαλλικού Εμπορικού Κώδικα
«Αυτός ο χαρακτήρας της συνάντησης για να παρουσιάσει ο καθένας τα πορίσματα των εργασιών με τις οποίες ασχολείται, έχει εξαρχής αποκλείσει το να υπάρχει μία θεματική, γιατί ο καθένας παρουσιάζει το θέμα με το οποίο απασχολείται αυτόν τον καιρό και για το οποίο έχει κάτι να πει. Φέτος όμως έχουμε ένα μικρό αφιέρωμα στα διακόσια χρόνια του Εμπορικού Κώδικα, του Code de Commerce του 1807. Όπως και πρόπερσι το 2005, αφιερώσαμε ένα κομμάτι του συνεδρίου στα διακόσια χρόνια του Γαλλικού Αστικού Κώδικα, έτσι και φέτος αφιερώνουμε ένα μέρος στον Εμπορικό Κώδικα της Γαλλίας, ο οποίος αποτελεί ακόμη τη βάση του Εμπορικού μας Δικαίου. Είναι μια μοναδικότητα στην ελληνική νομική ιστορία, εισήχθη σε χρήση στους Έλληνες εμπόρους πριν την Ελληνική Επανάσταση χωρίς κανενός είδους νομοθετική παρέμβαση. Απλώς οι Έλληνες έμποροι ανά τον κόσμο και την Ελλάδα αποδέχθηκαν αυτό το εξαιρετικά καινούργιο τότε κείμενο ως δικό τους, μεταφράσθηκε στα ελληνικά δύο φορές πριν την ελληνική επανάσταση, δημοσιεύτηκε στη Βιέννη και στο Παρίσι στην ελληνική γλώσσα, πολύ νωρίς εχρησιμοποιείτο μεταξύ των Ελλήνων, έγινε αποδεκτό ως τμήμα της Ελληνικής νομοθεσίας από τις εθνοσυνελεύσεις της Ελληνικής Επαναστάσεως, από τον Καποδίστρια και από τον Όθωνα, σε νέα επίσημη ελληνική μετάφραση και έγινε αποδεκτό μέχρις ότου εισαχθεί ο νέος Εμπορικός Κώδικας της Ελλάδος, που βεβαίως δεν έχει ακόμη εισαχθεί. Έτσι ο Εμπορικός Νόμος της Γαλλίας ισχύει στην Ελλάδα εδώ και εκατόν εβδομήντα χρόνια και ίσως κλείσει τα διακόσια, βεβαίως με συνεχείς τροποποιήσεις, αλλά η βάση του είναι αυτή. Ένα εξαιρετικά νεωτερικό κείμενο για την εποχή που αλλάζει τις βάσεις της έννοιας του εμπόρου και της εμπορίας σπάει τη μεσαιωνική και μεταμεσαιωνική αντίληψη περί εμπορικών συντεχνιών, όπου έμπορος είναι αυτός που μετέχει σε κάποια συντεχνία και εισάγει ως βασικό κριτήριο όχι την ιδιότητα του εμπόρου, αλλά την εμπορική πράξη. Η εμπορική πράξη, αν γίνεται κατ’ επάγγελμα, κάνει κάποιον έμπορο, άρα κριτήριο της εμπορικότητος είναι η εμπορική πράξη, η οποία είναι επομένως ελεύθερη και δεν ανήκει σε συντεχνίες, σε οργανωμένες ομάδες ανθρώπων. Η εμπορική πράξη υπό το πνεύμα του διαφωτισμού είναι: η πράξη που οδηγεί στις έννοιες και όχι το αντίθετο. Η πράξη είναι που διαμορφώνει τις καταστάσεις και τους θεσμούς. Την ίδια εποχή το 1808 δημοσιεύεται ο «Φάουστ» του Γκαίτε, όπου στην αρχή ο Φάουστ φωνάζει όχι εν αρχή ην ο λόγος, «εν αρχή ην η πράξις». Είναι ένα ολόκληρο ιδεολογικό κίνημα, όπως το είχε επισημάνει ο καθηγητής του Εμπορικού Δικαίου, πρώην Πρύτανής μας, κ. Ιωάννης Σχινάς, το οποίο εκφράζει ο Κώδικας και το οποίο αμέσως ενστερνίζονται λαοί ακόμη ξένοι προς τη γαλλική παράδοση από όπου δημιουργήθηκε. Σε αυτό λοιπόν το γεγονός κάνουμε ένα μικρό αφιέρωμα συμβολικό, με θέματα εμπορικού δικαίου. Δεν αφορούν όλα στο Γαλλικό Κώδικα, δεδομένου ότι οι συνάδελφοι προέρχονται και από το αρχαίο ελληνικό δίκαιο και το βυζαντινό και δεν μπορούν να μιλήσουν για αυτόν. Έχουμε λοιπόν τέσσερις εμπορικές συμβολές με τις οποίες ξεκινούμε μία για το αρχαίο Ελληνικό Εμπορικό Δίκαιο από την κ. Σοφία Αδάμ, επίκουρο καθηγήτρια του Παντείου Πανεπιστημίόυ, μία από το Ελληνιστικό Δίκαιο για γυναίκες εμπόρους από την κ. Ελένη Καραμπάτσου υποψηφία διδάκτορα σε τέτοια θέματα στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, μία από το μεταβυζαντινό δίκαιο για Ναξιώτικες εμπορικές πράξεις από τον κ. Γιώργο Ροδολάκη, διδάκτορα του Πανεπιστημίου μας και παλαιό ερευνητή στο Κέντρο Ερεύνης της Ιστορίας του Ελληνικού Δικαίου της Ακαδημίας Αθηνών και κλείνουμε με μία ad hoc παρουσίαση για το Γαλλικό Εμπορικό Κώδικα στους Έλληνες εμπόρους της Τρανσυλβανίας από την κ. Δέσποινα Παπαστάθη από το Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης. Αυτό είναι το μικρό μας αφιέρωμα με το οποίο ξεκινάμε».
Πρόγραμμα συνεδρίου
«Θα υπάρξουν δύο συνεδριάσεις με τις οποίες αρχίζουμε και τελειώνουμε, για τεχνικούς λόγους, αρχαίου ελληνικού δικαίου. Στην πρώτη μετέχουν ο κ. Φώτιος Κατζούρος, επίτιμος σύμβουλος της Επικρατείας και διακεκριμένος ιστορικός του Δικαίου, ο Σπύρος Κουλοχέρης, υποψήφιος διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Αθηνών, ο κ. Ηλίας Αρναούτογλου, από το Κέντρο Ερεύνης της Ιστορίας του Ελληνικού Δικαίου της Ακαδημίας Αθηνών και ο κ. Νίκος Δρακόπουλος επίσης υποψήφιος διδάκτωρ, για θέματα αρχαίου ελληνικού δικαίου. Ακολουθεί η συνεδρίαση για το ρωμαϊκό και βυζαντινό δίκαιο κατά τη διάρκεια της οποίας θα μιλήσουν η κ. Αθηνά Δημοπούλου, λέκτωρ στο Πανεπιστήμιο Αθηνών για θέματα νομολογίας του Ρωμαϊκού και Βυζαντινού Δικαίου, ο κ. Σπύρος Τρωιάνος, πολύ γνωστός μας επισκέπτης, που μας τιμά πάντοτε, Ομότιμος Καθηγητής του Πανεπιστήμιου Αθηνών, πρώην Κοσμήτωρ της Νομικής Σχολής, Πρώην Πρόεδρος του Ιονίου Πανεπιστημίου, θα μας μιλήσει για τα τυχερά παιχνίδια στη Ρώμη και στο Βυζάντιο και ο κ. Μάριος Τάνταλος από τους νέους υποψηφίους διδάκτορες του Πανεπιστημίου Αθηνών, θα μας μιλήσει για τη διδασκαλία του δικαίου στο Βυζάντιο τον 11ο αιώνα. Στη συνέχεια, στα νεώτερα, ο κ. Δημήτρης Αποστολόπουλος, επίσης τακτικός μας επισκέπτης και φίλος, θα μιλήσει για νέες ελάσσονες πηγές του Μεταβυζαντινού δικαίου. Ο κ. Αποστολόπουλος είναι επικεφαλής ενός προγράμματος που ασχολείται με το δίκαιο κατά την οθωμανική περίοδο υπό το οικουμενικό πατριαρχείο της Κωνσταντινουπόλεως στο Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, στο Κέντρο Νεοελληνικών Ερευνών. Διευθύνει το πρόγραμμα «Θεσμοί και ιδεολογία στην τουρκοκρατούμενη ελληνική κοινωνία» και ασχολείται με θέματα θεσμών και δικαίου στην τουρκοκρατία υπό το Οικουμενικόν Πατριαρχείον. Αυτή τη φορά μας έρχεται ολόκληρη ουσιαστικά η ομάδα του με όλους σχεδόν τους μετέχοντες στο πρόγραμμα από το Κέντρο Νεοελληνικών Ερευνών. Ο κ. Παναγιώτης Μιχαηλάρης θα μας παρουσιάσει τις ρυθμιστικές παρεμβάσεις του Μητροπολίτη Μηθύμνης τον 19ο αιώνα, η κ. Γιούλη Ευαγγέλου από το ίδιο πρόγραμμα θα μας παρουσιάσει λόγους καθαιρέσεως μητροπολιτών το 16ο αιώνα. Είναι μια ποικίλη θεματική πάντα από το δίκαιο της τουρκοκρατούμενης ελληνικής κοινωνίας. Στο συνέδριο μετέχει επίσης η κ. Μάχη Παϊζη - Αποστολοπούλου πάλι από το ίδιο πρόγραμμα. Έχουμε έτσι ολόκληρο ένα πρόγραμμα του Κέντρου Νεοελληνικών Ερευνών που είναι παρόν στο συνέδριό μας. Από την Ακαδημία Αθηνών από το Κέντρο Ερεύνης της Ιστορίας του Ελληνικού Δικαίου ο κ. Γιάννης Χατζάκης θα μας μιλήσει για συμβολαιογράφους και συμβολαιογραφική πρακτική στη Βενετοκρατούμενη Κρήτη. Τελειώνουμε με μία συνεδρίαση που ξαναγυρίζει στην αρχαιότητα από όπου ξεκινήσαμε, όπου ο κ. Ευγένιος Γιαρένης, λειτουργός της στρατιωτικής δικαιοσύνης, θα μας μιλήσει για τα στρατιωτικά εγκλήματα στην αρχαία Ελλάδα, ο κ. Χρήστος Παπαγεωργίου θα μας μιλήσει για τη νεκρική λατρεία σύμφωνα με τον Παυσανία και ο κ. Κώστας Βλάχος, διδάκτωρ του Πανεπιστημίου των Παρισίων, θα μας μιλήσει για θέματα θεωρίας του κλασσικού Ρωμαϊκού Δικαίου. Είναι μια πλούσια θεματική που ξεκινά από την απώτερη αρχαιότητα και φθάνει έως τον 19ο αιώνα και στην οποία εκπροσωπούνται τα Πανεπιστήμια Αθηνών, Θεσσαλονίκης, το δικό μας, το Πάντειο Πανεπιστήμιο, πολλοί νέοι συνάδελφοι, νέοι διδάκτορες και υποψήφιοι διδάκτορες και κυρίως τα δύο ερευνητικά κέντρα που αυτή τη στιγμή ασχολούνται με την έρευνα της Ιστορίας του Ελληνικού Δικαίου, το Κέντρο Ιστορίας του Ελληνικού Δικαίου της Ακαδημίας Αθηνών με τρεις ομιλητές, το Κέντρο Νεοελληνικών Σπουδών, το ειδικότερο πρόγραμμα που αναφέρεται στο Βυζαντινό Δίκαιο υπό τον κ. Αποστολόπουλο επίσης με τρεις ομιλητές, αλλά πέραν αυτού παρίστανται και άλλα μέλη των δύο Κέντρων, ο πρώην Διευθυντής του Κέντρου Ιστορίας του Δικαίου κ. Ευάγγελος Καραμπελιάς, η κ. Μάχη Αποστολοπούλου – Παϊζη από το Κέντρο Νεοελληνικών Ερευνών, επομένως αυτά τα δύο κέντρα παρίστανται ουσιαστικά σύσσωμα. Έχουμε, λοιπόν, μία επιβλητική παρουσία της τρέχουσας έρευνας. Ιδιαιτέρως, αν και δεν ομιλούν, θα συμμετάσχουν ενεργώς στη συζήτηση, οι καθηγητές του κλάδου, οι ομότιμοι πλέον καθηγητές του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, ο κ. Σπύρος Τρωιάνος, ο κ. Χαράλαμπος Παπαστάθης ο κ. Γεώργιος Νάκος, και από τους εν ενεργεία σήμερα καθηγητές της Ιστορίας του Δικαίου η πρώτη τη τάξει η κ. Ιουλία Βελισσαροπούλου – Καράκωστα του Πανεπιστημίου Αθηνών, η αναπληρώτρια καθηγήτρια κ. Ελευθερία Παπαγιάννη, η επίκουρος καθηγήτρια κ. Βασιλική Λεονταρίτου, ο επίκουρος καθηγητής κ. Ανδρέας Χέλμης καθώς επίσης η αναπληρώτρια καθηγήτρια κ. Φωτεινή Στεφανοπούλου από το Πάντειο Πανεπιστήμιο. Έτσι έχουμε μία καλή εκπροσώπηση και των προηγούμενων γενεών και της παρούσης ακαδημαϊκής κοινότητας και της εκτός πανεπιστημίων επιστημονικής έρευνας στα ερευνητικά κέντρα και των ελευθέρων ερευνητών εκτός θεσμικών πλαισίων, αλλά σε υψηλότατο επιστημονικό επίπεδο, αλλά και των νεώτερων και νεότατων γενεών εκεί που αποθέτουμε τις ελπίδες μας για τη
συνέχιση της έρευνας στον κλάδο και που ουσιαστικά για αυτούς γίνεται η συνάντηση αυτή. Είναι ένα βήμα για τους νέους, ένα βήμα για να παρουσιάσουν την έρευνά τους, να ακούσουν τις κρίσεις των παλαιοτέρων να τις δεχθούν ή να τις απορρίψουν,- και τα δύο θέλουμε,- και να κουβεντιάσουμε όλοι μαζί σε αυτό το οικογενειακό κλίμα. Είμαστε πολύ λίγοι αλλά είμαστε κάπως σκόρπιοι. Το ότι βρισκόμαστε όλοι μαζί σε αυτή τη συνάντηση είναι το πολυτιμότερο στοιχείο αυτής της συνάντησης».
Ατέλειωτη η έρευνα της Ιστορίας Δικαίου
Σε ερώτηση για την πλούσια θεματολογία που παρουσιάζει κάθε χρόνο το Συνέδριο ο κ. Πιτσάκης τονίζει ότι «είναι ατέλειωτη η έρευνα στην Ιστορία Δικαίου. Από την δουλειά μας δεν έχουμε την πολυτέλεια να ασχολούμαστε με ένα θέμα, είμαστε και αστικολόγοι και ποινικολόγοι και δημοσιολόγοι και εμπορικολόγοι και από όλα. Πρέπει να ασχολούμεθα με όλα, γιατί η ιστορία του Δικαίου τα περιέχει όλα. Μπορεί ο καθένας να έχει τις προτιμήσεις του, αλλά η δουλειά μας έχει μεγαλύτερη ποικιλία από ό,τι έχουν άλλοι επιστημονικοί κλάδοι. Και γι’ αυτό το χαιρόμαστε. Τουλάχιστον δεν μας πιάνει ανία. Η ρουτίνα είναι λιγάκι έξω από τα δικά μας νερά». Α.Π.
ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΣ ΤΗΣ ΘΡΑΚΗΣ
Στην Κομοτηνή από τις 19 έως και τις 20 Οκτωβρίου θα πραγματοποιηθεί στην αίθουσα συνεδριάσεων της Νομικής Σχολής η Ι΄ Συνάντηση Ιστορικών του Δικαίου. Ιστορικοί του Δικαίου από τα πανεπιστήμια, αλλά και από κέντρα ερεύνης για άλλη μια φορά θα παρουσιάσουν τα πορίσματα της έρευνάς τους και θα ενημερώσουν τους συναδέλφους τους για αυτά.
Όπως τονίζει ο καθηγητής της Ιστορίας Δικαίου στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, κ. Κωνσταντίνος Πιτσάκης, «είναι μία συνάντηση συναδέλφων, αλλά προπαντός φίλων, που συγκεντρωνόμαστε, ανταλλάσσουμε απόψεις, και καθένας παρουσιάζει τα πορίσματα της έρευνάς του για να ενημερώσει τους ομοτέχνους του και να ακούσει τις γνώμες τους, τις αντιρρήσεις τους, να τα συζητήσουν και έτσι να προωθηθεί η έρευνα και η συζήτηση που γίνεται στον κλάδο».
Η ιδιαιτερότητα αυτής της συνάντησης αφορά στο αφιέρωμα στο Γαλλικό Εμπορικό Κώδικα και τα διακόσια χρόνια εφαρμογής του, ο οποίος ακόμη και σήμερα αποτελεί τη βάση του Ελληνικού Εμπορικού Δικαίου.
Για τη συνάντηση όμως και τη θεματολογία της μιλά σήμερα στον ΠτΘ ο καθηγητής Ιστορίας του Δικαίου στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης κ. Κωνσταντίνος Πιτσάκης.
Ι΄ Συνάντηση Ιστορίας του Δικαίου
«Δέκατη χρονιά και πάλι έχουμε τη χαρά να συγκεντρώσουμε τους συναδέλφους από όλη την Ελλάδα για αυτήν την φιλική συνάντηση, που τόσες φορές έχω πει ότι είναι μια συνάντηση φίλων. Το θέλουμε να είναι έτσι. Δεν είναι ακριβώς ένα συνέδριο, είναι μία συνάντηση συναδέλφων, αλλά προπαντός φίλων, που συγκεντρωνόμαστε, ανταλλάσσουμε απόψεις, και καθένας παρουσιάζει τα πορίσματα της έρευνάς του για να ενημερώσει τους ομοτέχνους του και να ακούσει τις γνώμες τους, τις αντιρρήσεις τους, να τα συζητήσουν και έτσι να προωθηθεί η έρευνα και η συζήτηση που γίνεται στον κλάδο. Έτσι το συνέλαβε εξ αρχής η κ. Μαρία Γιούνη, - η οποία είχε την ιδέα πριν έρθω εγώ στη Νομική Σχολή και είναι δικό της δημιούργημα,- το συνεχίζουμε και θα το συνεχίσουμε όσο πάει. Έχουμε την υποστήριξη του Πανεπιστημίου, του Τομέα Ιδιωτικού Δικαίου της Νομικής Σχολής του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης, παρά τις οικονομικές δυσκολίες. Είναι δύσκολο να οργανώνεις κάθε χρόνο μια συνάντηση με το ίδιο αντικείμενο και με τους ίδιους ανθρώπους, δημιουργεί μια κόπωση και στο Πανεπιστήμιο, με την έννοια ότι είναι ένα σταθερό έξοδο και μια σταθερή απασχόληση, αλλά οι σκέψεις να το κάνουμε σε αραιότερα διαστήματα συνάντησε την απόλυτη αντίδραση των συναδέλφων, οι οποίοι θέλουν να έρχονται κάθε χρόνο εδώ. Με τίποτα δεν δέχονται να παραλείψουν το ετήσιο «προσκύνημα» εδώ. Χαιρόμαστε που βρισκόμαστε και έτσι συνεχίζουμε με αυτό το ρυθμό και πάντα υπάρχει θεματολογία, γιατί πάντα υπάρχει δουλειά και έρευνα εν εξελίξει».
Αφιέρωμα στα διακόσια χρόνια του Γαλλικού Εμπορικού Κώδικα
«Αυτός ο χαρακτήρας της συνάντησης για να παρουσιάσει ο καθένας τα πορίσματα των εργασιών με τις οποίες ασχολείται, έχει εξαρχής αποκλείσει το να υπάρχει μία θεματική, γιατί ο καθένας παρουσιάζει το θέμα με το οποίο απασχολείται αυτόν τον καιρό και για το οποίο έχει κάτι να πει. Φέτος όμως έχουμε ένα μικρό αφιέρωμα στα διακόσια χρόνια του Εμπορικού Κώδικα, του Code de Commerce του 1807. Όπως και πρόπερσι το 2005, αφιερώσαμε ένα κομμάτι του συνεδρίου στα διακόσια χρόνια του Γαλλικού Αστικού Κώδικα, έτσι και φέτος αφιερώνουμε ένα μέρος στον Εμπορικό Κώδικα της Γαλλίας, ο οποίος αποτελεί ακόμη τη βάση του Εμπορικού μας Δικαίου. Είναι μια μοναδικότητα στην ελληνική νομική ιστορία, εισήχθη σε χρήση στους Έλληνες εμπόρους πριν την Ελληνική Επανάσταση χωρίς κανενός είδους νομοθετική παρέμβαση. Απλώς οι Έλληνες έμποροι ανά τον κόσμο και την Ελλάδα αποδέχθηκαν αυτό το εξαιρετικά καινούργιο τότε κείμενο ως δικό τους, μεταφράσθηκε στα ελληνικά δύο φορές πριν την ελληνική επανάσταση, δημοσιεύτηκε στη Βιέννη και στο Παρίσι στην ελληνική γλώσσα, πολύ νωρίς εχρησιμοποιείτο μεταξύ των Ελλήνων, έγινε αποδεκτό ως τμήμα της Ελληνικής νομοθεσίας από τις εθνοσυνελεύσεις της Ελληνικής Επαναστάσεως, από τον Καποδίστρια και από τον Όθωνα, σε νέα επίσημη ελληνική μετάφραση και έγινε αποδεκτό μέχρις ότου εισαχθεί ο νέος Εμπορικός Κώδικας της Ελλάδος, που βεβαίως δεν έχει ακόμη εισαχθεί. Έτσι ο Εμπορικός Νόμος της Γαλλίας ισχύει στην Ελλάδα εδώ και εκατόν εβδομήντα χρόνια και ίσως κλείσει τα διακόσια, βεβαίως με συνεχείς τροποποιήσεις, αλλά η βάση του είναι αυτή. Ένα εξαιρετικά νεωτερικό κείμενο για την εποχή που αλλάζει τις βάσεις της έννοιας του εμπόρου και της εμπορίας σπάει τη μεσαιωνική και μεταμεσαιωνική αντίληψη περί εμπορικών συντεχνιών, όπου έμπορος είναι αυτός που μετέχει σε κάποια συντεχνία και εισάγει ως βασικό κριτήριο όχι την ιδιότητα του εμπόρου, αλλά την εμπορική πράξη. Η εμπορική πράξη, αν γίνεται κατ’ επάγγελμα, κάνει κάποιον έμπορο, άρα κριτήριο της εμπορικότητος είναι η εμπορική πράξη, η οποία είναι επομένως ελεύθερη και δεν ανήκει σε συντεχνίες, σε οργανωμένες ομάδες ανθρώπων. Η εμπορική πράξη υπό το πνεύμα του διαφωτισμού είναι: η πράξη που οδηγεί στις έννοιες και όχι το αντίθετο. Η πράξη είναι που διαμορφώνει τις καταστάσεις και τους θεσμούς. Την ίδια εποχή το 1808 δημοσιεύεται ο «Φάουστ» του Γκαίτε, όπου στην αρχή ο Φάουστ φωνάζει όχι εν αρχή ην ο λόγος, «εν αρχή ην η πράξις». Είναι ένα ολόκληρο ιδεολογικό κίνημα, όπως το είχε επισημάνει ο καθηγητής του Εμπορικού Δικαίου, πρώην Πρύτανής μας, κ. Ιωάννης Σχινάς, το οποίο εκφράζει ο Κώδικας και το οποίο αμέσως ενστερνίζονται λαοί ακόμη ξένοι προς τη γαλλική παράδοση από όπου δημιουργήθηκε. Σε αυτό λοιπόν το γεγονός κάνουμε ένα μικρό αφιέρωμα συμβολικό, με θέματα εμπορικού δικαίου. Δεν αφορούν όλα στο Γαλλικό Κώδικα, δεδομένου ότι οι συνάδελφοι προέρχονται και από το αρχαίο ελληνικό δίκαιο και το βυζαντινό και δεν μπορούν να μιλήσουν για αυτόν. Έχουμε λοιπόν τέσσερις εμπορικές συμβολές με τις οποίες ξεκινούμε μία για το αρχαίο Ελληνικό Εμπορικό Δίκαιο από την κ. Σοφία Αδάμ, επίκουρο καθηγήτρια του Παντείου Πανεπιστημίόυ, μία από το Ελληνιστικό Δίκαιο για γυναίκες εμπόρους από την κ. Ελένη Καραμπάτσου υποψηφία διδάκτορα σε τέτοια θέματα στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, μία από το μεταβυζαντινό δίκαιο για Ναξιώτικες εμπορικές πράξεις από τον κ. Γιώργο Ροδολάκη, διδάκτορα του Πανεπιστημίου μας και παλαιό ερευνητή στο Κέντρο Ερεύνης της Ιστορίας του Ελληνικού Δικαίου της Ακαδημίας Αθηνών και κλείνουμε με μία ad hoc παρουσίαση για το Γαλλικό Εμπορικό Κώδικα στους Έλληνες εμπόρους της Τρανσυλβανίας από την κ. Δέσποινα Παπαστάθη από το Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης. Αυτό είναι το μικρό μας αφιέρωμα με το οποίο ξεκινάμε».
Πρόγραμμα συνεδρίου
«Θα υπάρξουν δύο συνεδριάσεις με τις οποίες αρχίζουμε και τελειώνουμε, για τεχνικούς λόγους, αρχαίου ελληνικού δικαίου. Στην πρώτη μετέχουν ο κ. Φώτιος Κατζούρος, επίτιμος σύμβουλος της Επικρατείας και διακεκριμένος ιστορικός του Δικαίου, ο Σπύρος Κουλοχέρης, υποψήφιος διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Αθηνών, ο κ. Ηλίας Αρναούτογλου, από το Κέντρο Ερεύνης της Ιστορίας του Ελληνικού Δικαίου της Ακαδημίας Αθηνών και ο κ. Νίκος Δρακόπουλος επίσης υποψήφιος διδάκτωρ, για θέματα αρχαίου ελληνικού δικαίου. Ακολουθεί η συνεδρίαση για το ρωμαϊκό και βυζαντινό δίκαιο κατά τη διάρκεια της οποίας θα μιλήσουν η κ. Αθηνά Δημοπούλου, λέκτωρ στο Πανεπιστήμιο Αθηνών για θέματα νομολογίας του Ρωμαϊκού και Βυζαντινού Δικαίου, ο κ. Σπύρος Τρωιάνος, πολύ γνωστός μας επισκέπτης, που μας τιμά πάντοτε, Ομότιμος Καθηγητής του Πανεπιστήμιου Αθηνών, πρώην Κοσμήτωρ της Νομικής Σχολής, Πρώην Πρόεδρος του Ιονίου Πανεπιστημίου, θα μας μιλήσει για τα τυχερά παιχνίδια στη Ρώμη και στο Βυζάντιο και ο κ. Μάριος Τάνταλος από τους νέους υποψηφίους διδάκτορες του Πανεπιστημίου Αθηνών, θα μας μιλήσει για τη διδασκαλία του δικαίου στο Βυζάντιο τον 11ο αιώνα. Στη συνέχεια, στα νεώτερα, ο κ. Δημήτρης Αποστολόπουλος, επίσης τακτικός μας επισκέπτης και φίλος, θα μιλήσει για νέες ελάσσονες πηγές του Μεταβυζαντινού δικαίου. Ο κ. Αποστολόπουλος είναι επικεφαλής ενός προγράμματος που ασχολείται με το δίκαιο κατά την οθωμανική περίοδο υπό το οικουμενικό πατριαρχείο της Κωνσταντινουπόλεως στο Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, στο Κέντρο Νεοελληνικών Ερευνών. Διευθύνει το πρόγραμμα «Θεσμοί και ιδεολογία στην τουρκοκρατούμενη ελληνική κοινωνία» και ασχολείται με θέματα θεσμών και δικαίου στην τουρκοκρατία υπό το Οικουμενικόν Πατριαρχείον. Αυτή τη φορά μας έρχεται ολόκληρη ουσιαστικά η ομάδα του με όλους σχεδόν τους μετέχοντες στο πρόγραμμα από το Κέντρο Νεοελληνικών Ερευνών. Ο κ. Παναγιώτης Μιχαηλάρης θα μας παρουσιάσει τις ρυθμιστικές παρεμβάσεις του Μητροπολίτη Μηθύμνης τον 19ο αιώνα, η κ. Γιούλη Ευαγγέλου από το ίδιο πρόγραμμα θα μας παρουσιάσει λόγους καθαιρέσεως μητροπολιτών το 16ο αιώνα. Είναι μια ποικίλη θεματική πάντα από το δίκαιο της τουρκοκρατούμενης ελληνικής κοινωνίας. Στο συνέδριο μετέχει επίσης η κ. Μάχη Παϊζη - Αποστολοπούλου πάλι από το ίδιο πρόγραμμα. Έχουμε έτσι ολόκληρο ένα πρόγραμμα του Κέντρου Νεοελληνικών Ερευνών που είναι παρόν στο συνέδριό μας. Από την Ακαδημία Αθηνών από το Κέντρο Ερεύνης της Ιστορίας του Ελληνικού Δικαίου ο κ. Γιάννης Χατζάκης θα μας μιλήσει για συμβολαιογράφους και συμβολαιογραφική πρακτική στη Βενετοκρατούμενη Κρήτη. Τελειώνουμε με μία συνεδρίαση που ξαναγυρίζει στην αρχαιότητα από όπου ξεκινήσαμε, όπου ο κ. Ευγένιος Γιαρένης, λειτουργός της στρατιωτικής δικαιοσύνης, θα μας μιλήσει για τα στρατιωτικά εγκλήματα στην αρχαία Ελλάδα, ο κ. Χρήστος Παπαγεωργίου θα μας μιλήσει για τη νεκρική λατρεία σύμφωνα με τον Παυσανία και ο κ. Κώστας Βλάχος, διδάκτωρ του Πανεπιστημίου των Παρισίων, θα μας μιλήσει για θέματα θεωρίας του κλασσικού Ρωμαϊκού Δικαίου. Είναι μια πλούσια θεματική που ξεκινά από την απώτερη αρχαιότητα και φθάνει έως τον 19ο αιώνα και στην οποία εκπροσωπούνται τα Πανεπιστήμια Αθηνών, Θεσσαλονίκης, το δικό μας, το Πάντειο Πανεπιστήμιο, πολλοί νέοι συνάδελφοι, νέοι διδάκτορες και υποψήφιοι διδάκτορες και κυρίως τα δύο ερευνητικά κέντρα που αυτή τη στιγμή ασχολούνται με την έρευνα της Ιστορίας του Ελληνικού Δικαίου, το Κέντρο Ιστορίας του Ελληνικού Δικαίου της Ακαδημίας Αθηνών με τρεις ομιλητές, το Κέντρο Νεοελληνικών Σπουδών, το ειδικότερο πρόγραμμα που αναφέρεται στο Βυζαντινό Δίκαιο υπό τον κ. Αποστολόπουλο επίσης με τρεις ομιλητές, αλλά πέραν αυτού παρίστανται και άλλα μέλη των δύο Κέντρων, ο πρώην Διευθυντής του Κέντρου Ιστορίας του Δικαίου κ. Ευάγγελος Καραμπελιάς, η κ. Μάχη Αποστολοπούλου – Παϊζη από το Κέντρο Νεοελληνικών Ερευνών, επομένως αυτά τα δύο κέντρα παρίστανται ουσιαστικά σύσσωμα. Έχουμε, λοιπόν, μία επιβλητική παρουσία της τρέχουσας έρευνας. Ιδιαιτέρως, αν και δεν ομιλούν, θα συμμετάσχουν ενεργώς στη συζήτηση, οι καθηγητές του κλάδου, οι ομότιμοι πλέον καθηγητές του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, ο κ. Σπύρος Τρωιάνος, ο κ. Χαράλαμπος Παπαστάθης ο κ. Γεώργιος Νάκος, και από τους εν ενεργεία σήμερα καθηγητές της Ιστορίας του Δικαίου η πρώτη τη τάξει η κ. Ιουλία Βελισσαροπούλου – Καράκωστα του Πανεπιστημίου Αθηνών, η αναπληρώτρια καθηγήτρια κ. Ελευθερία Παπαγιάννη, η επίκουρος καθηγήτρια κ. Βασιλική Λεονταρίτου, ο επίκουρος καθηγητής κ. Ανδρέας Χέλμης καθώς επίσης η αναπληρώτρια καθηγήτρια κ. Φωτεινή Στεφανοπούλου από το Πάντειο Πανεπιστήμιο. Έτσι έχουμε μία καλή εκπροσώπηση και των προηγούμενων γενεών και της παρούσης ακαδημαϊκής κοινότητας και της εκτός πανεπιστημίων επιστημονικής έρευνας στα ερευνητικά κέντρα και των ελευθέρων ερευνητών εκτός θεσμικών πλαισίων, αλλά σε υψηλότατο επιστημονικό επίπεδο, αλλά και των νεώτερων και νεότατων γενεών εκεί που αποθέτουμε τις ελπίδες μας για τη
συνέχιση της έρευνας στον κλάδο και που ουσιαστικά για αυτούς γίνεται η συνάντηση αυτή. Είναι ένα βήμα για τους νέους, ένα βήμα για να παρουσιάσουν την έρευνά τους, να ακούσουν τις κρίσεις των παλαιοτέρων να τις δεχθούν ή να τις απορρίψουν,- και τα δύο θέλουμε,- και να κουβεντιάσουμε όλοι μαζί σε αυτό το οικογενειακό κλίμα. Είμαστε πολύ λίγοι αλλά είμαστε κάπως σκόρπιοι. Το ότι βρισκόμαστε όλοι μαζί σε αυτή τη συνάντηση είναι το πολυτιμότερο στοιχείο αυτής της συνάντησης».
Ατέλειωτη η έρευνα της Ιστορίας Δικαίου
Σε ερώτηση για την πλούσια θεματολογία που παρουσιάζει κάθε χρόνο το Συνέδριο ο κ. Πιτσάκης τονίζει ότι «είναι ατέλειωτη η έρευνα στην Ιστορία Δικαίου. Από την δουλειά μας δεν έχουμε την πολυτέλεια να ασχολούμαστε με ένα θέμα, είμαστε και αστικολόγοι και ποινικολόγοι και δημοσιολόγοι και εμπορικολόγοι και από όλα. Πρέπει να ασχολούμεθα με όλα, γιατί η ιστορία του Δικαίου τα περιέχει όλα. Μπορεί ο καθένας να έχει τις προτιμήσεις του, αλλά η δουλειά μας έχει μεγαλύτερη ποικιλία από ό,τι έχουν άλλοι επιστημονικοί κλάδοι. Και γι’ αυτό το χαιρόμαστε. Τουλάχιστον δεν μας πιάνει ανία. Η ρουτίνα είναι λιγάκι έξω από τα δικά μας νερά». Α.Π.
ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΣ ΤΗΣ ΘΡΑΚΗΣ
Πέμπτη 21 Φεβρουαρίου 2008
Διεθνές Συνέδριο Βιοηθικής
International Congress At the Side of the Dying Person: Ethical and Operational Orientations
PONTIFICIA ACADEMIA PRO VITA
International Congress
“Close by the Incurable Sick Person and the Dying:
Scientific and Ethical Aspects”
25th - 26th February 2008
XIV GENERAL ASSEMBLY25th - 27th FEB. 2008
VATICAN CITYNEW HALL OF THE SYNOD
Program
Monday 25 Feb, 2008
Opening Session
9.30 - Greetings of the President of the PAV, H.E. Msgr. Elio SGRECCIA
9.45 - Prolusion: The Life, Gift of Love
H. Em. Card. Javier LOZANO BARRAGÁN, President of the Pontifical Council for Pastoral Health Care
10.30 - Coffee Break
First Session
Moderator: H.E. Msgr. Willem EIJK
11.00 - Sickness and Suffering in Sacred Scripture
Prof. J.B. Edart (France)
11.30 - Secularization in the Face of Pain, Suffering, and Death
Prof. J. Capizzi (USA)
12.00 - Developments of Modern Medicine in Life Support: Conquests and Risks
Prof. G. Herranz (Spain)
12.30 - Debate and/or Possible Communications from the Academicians
13.00 - Lunch
Second Session
Moderator: Msgr. Ignacio CARRASCO DE PAULA
15.30 - The Good of Life and the Good of Health: The Duty to Protect Them
Prof. J. Perez-Soba (Spain)
16.00 - Ordinary and Extraordinary Means of Preserving Life:The Teaching of the Moral Tradition
Dr. P. Taboada (Chile)
16.30 - Coffee Break
17.00 - Therapeutic Proportionality and Therapeutic Obstinacyin the Documents of the Magisterium
Prof. J. Haas (USA)
17.30 - The Principle of Ethical Propriety in the Use of Means to Preserve Life: Between Therapeutic Excess and Abandonment of the Patient
Prof. M. Calipari (Italy)
18.00 - Debate and/or Possible Communications from the Academicians
19.00 - End of the Proceedings
N.B. The Holy Father Benedict XVI has been requested to grant a special audience for those taking part in the Congress. Therefore, the scheduled programme could change according to this event.
Tuesday 26 Feb, 2008
Third Session
Moderator : Msgr. Jean LAFFITTE
9.30 - The Difference between Limitation of Therapeutic Care and Omissive Euthanasia: The Role of Medical Information
Prof. W. Sullivan (Canada)
10.00 - Deliberate Termination of Life of Newborns; the Groningen Protocol in Perspective
Dr. T.H.R. de Jong (Holland)
10.30 - Coffee Break
11.00 - Accompanying the Dying Person: A Responsibility to Share
Prof. R. Shaerer (France)
11.30 - Arranged Comunication: The "Double Normality" of Human Life
Prof. R. Spaemann (Germany)
11.50 - Debate and/or Possible Communications from the Academicians
13.00 - Lunch
Fourth Session
Moderator : Prof. Angelo Fiori
15.30 - Palliative Care, Hospices, and Household Assistance
Prof. Z. Zylicz (Poland)
16.00 - The Right to Die?
Prof. W. Höfling (Germany)
16.30 - Coffee Break
17.00 - Advice to the Incurable Sick Person
H.E. Msgr. E. Sgreccia (Italy)
17.30 - Debate and/or Possible Communications from the Academicians
19.00 - End of the Congress
INFORMATION
Taking part in the Congress is only allowed after registration, which can be done with this form or on-line at the following address: www.academiavita.org, no later than the 16 February, 2008.
The registration fee is € 100 per person and covers taking part in the proceedings of the Congress, the receiving of illustrative material, and a working lunch on 25-26 February 2008.
This fee should be paidin one of the following ways:
- cash, at the offices of the PAV;
- a (non-transferable) bankcheque made out to the PONTIFICIA ACCADEMIA PER LA VITA, to be handed over or sent to the offices of the PAV;
- bank transfer, with IBAN: IT56G0351203200000000002245 (for transfers from abroad add the code BIC: ARTIITM2), Credito Artigiano-Roma, made out to the PONTIFICIA ACCADEMIA PER LA VITA, indicating as the reason for the transfer‘registration Congress Feb. 2008’.
During the proceedings of the Congress there will a service of simultaneous translation (Italian, English, French, Spanish).
In response to a request made by a participant, the secretariat of the PAV will issue a certificate to the effect that the participant has taken part in the Congress.
Entrance to the New Hall of the Synod (the location of the Congress) is only possible if the participant exhibits an identity badge. This can be obtained directly from the secretariat of the PAV during the days before the Congress and, in any case, no later than h. 1:00 p.m. of Saturday 23rd February, 2008.
PONTIFICIA ACADEMIA PRO VITA
Via della Conciliazione 1, 00193 Rome, ITALY
Tel. (+39) 06 69882423 FAX (+39) 06 69882014
E-mail: pav@acdlife.va Website: www.academiavita.org
PONTIFICIA ACADEMIA PRO VITA
International Congress
“Close by the Incurable Sick Person and the Dying:
Scientific and Ethical Aspects”
25th - 26th February 2008
XIV GENERAL ASSEMBLY25th - 27th FEB. 2008
VATICAN CITYNEW HALL OF THE SYNOD
Program
Monday 25 Feb, 2008
Opening Session
9.30 - Greetings of the President of the PAV, H.E. Msgr. Elio SGRECCIA
9.45 - Prolusion: The Life, Gift of Love
H. Em. Card. Javier LOZANO BARRAGÁN, President of the Pontifical Council for Pastoral Health Care
10.30 - Coffee Break
First Session
Moderator: H.E. Msgr. Willem EIJK
11.00 - Sickness and Suffering in Sacred Scripture
Prof. J.B. Edart (France)
11.30 - Secularization in the Face of Pain, Suffering, and Death
Prof. J. Capizzi (USA)
12.00 - Developments of Modern Medicine in Life Support: Conquests and Risks
Prof. G. Herranz (Spain)
12.30 - Debate and/or Possible Communications from the Academicians
13.00 - Lunch
Second Session
Moderator: Msgr. Ignacio CARRASCO DE PAULA
15.30 - The Good of Life and the Good of Health: The Duty to Protect Them
Prof. J. Perez-Soba (Spain)
16.00 - Ordinary and Extraordinary Means of Preserving Life:The Teaching of the Moral Tradition
Dr. P. Taboada (Chile)
16.30 - Coffee Break
17.00 - Therapeutic Proportionality and Therapeutic Obstinacyin the Documents of the Magisterium
Prof. J. Haas (USA)
17.30 - The Principle of Ethical Propriety in the Use of Means to Preserve Life: Between Therapeutic Excess and Abandonment of the Patient
Prof. M. Calipari (Italy)
18.00 - Debate and/or Possible Communications from the Academicians
19.00 - End of the Proceedings
N.B. The Holy Father Benedict XVI has been requested to grant a special audience for those taking part in the Congress. Therefore, the scheduled programme could change according to this event.
Tuesday 26 Feb, 2008
Third Session
Moderator : Msgr. Jean LAFFITTE
9.30 - The Difference between Limitation of Therapeutic Care and Omissive Euthanasia: The Role of Medical Information
Prof. W. Sullivan (Canada)
10.00 - Deliberate Termination of Life of Newborns; the Groningen Protocol in Perspective
Dr. T.H.R. de Jong (Holland)
10.30 - Coffee Break
11.00 - Accompanying the Dying Person: A Responsibility to Share
Prof. R. Shaerer (France)
11.30 - Arranged Comunication: The "Double Normality" of Human Life
Prof. R. Spaemann (Germany)
11.50 - Debate and/or Possible Communications from the Academicians
13.00 - Lunch
Fourth Session
Moderator : Prof. Angelo Fiori
15.30 - Palliative Care, Hospices, and Household Assistance
Prof. Z. Zylicz (Poland)
16.00 - The Right to Die?
Prof. W. Höfling (Germany)
16.30 - Coffee Break
17.00 - Advice to the Incurable Sick Person
H.E. Msgr. E. Sgreccia (Italy)
17.30 - Debate and/or Possible Communications from the Academicians
19.00 - End of the Congress
INFORMATION
Taking part in the Congress is only allowed after registration, which can be done with this form or on-line at the following address: www.academiavita.org, no later than the 16 February, 2008.
The registration fee is € 100 per person and covers taking part in the proceedings of the Congress, the receiving of illustrative material, and a working lunch on 25-26 February 2008.
This fee should be paidin one of the following ways:
- cash, at the offices of the PAV;
- a (non-transferable) bankcheque made out to the PONTIFICIA ACCADEMIA PER LA VITA, to be handed over or sent to the offices of the PAV;
- bank transfer, with IBAN: IT56G0351203200000000002245 (for transfers from abroad add the code BIC: ARTIITM2), Credito Artigiano-Roma, made out to the PONTIFICIA ACCADEMIA PER LA VITA, indicating as the reason for the transfer‘registration Congress Feb. 2008’.
During the proceedings of the Congress there will a service of simultaneous translation (Italian, English, French, Spanish).
In response to a request made by a participant, the secretariat of the PAV will issue a certificate to the effect that the participant has taken part in the Congress.
Entrance to the New Hall of the Synod (the location of the Congress) is only possible if the participant exhibits an identity badge. This can be obtained directly from the secretariat of the PAV during the days before the Congress and, in any case, no later than h. 1:00 p.m. of Saturday 23rd February, 2008.
PONTIFICIA ACADEMIA PRO VITA
Via della Conciliazione 1, 00193 Rome, ITALY
Tel. (+39) 06 69882423 FAX (+39) 06 69882014
E-mail: pav@acdlife.va Website: www.academiavita.org
Ζωή χωρίς φάρμακα
Υπόσχεση για σημαντική εξέλιξη στις μεταμοσχεύσεις
Βοστόνη
Αμερικανοί γιατροί δοκίμασαν με επιτυχία μια πειραματική μέθοδο που απαλλάσσει τους λήπτες οργάνων από την ανάγκη να λαμβάνουν ανοσοκατασταλτικά φάρμακα για όλη τη ζωή τους, ώστε να αποτρέπουν την απόρριψη του μοσχεύματος.
Οι ερευνητές του Γενικού Νοσοκομείου της Μασαχουσέτης μετέφεραν στον οργανισμό του λήπτη όχι μόνο το όργανο του δότη, αλλά και δείγμα από το μυελό των οστών του. Τα κύτταρα του μυελού επέζησαν στον λήπτη και ανάγκασαν το ανοσοποιητικό του σύστημα να προσαρμοστεί στα ιστολογικά χαρακτηριστικά του δότη.
Τέσσερις από τους πέντε λήπτες νεφρού στους οποίους δοκιμάστηκε η μέθοδος ζουν χωρίς ανοσοκατασταλτικά φάρμακα έως και πέντε χρόνια μετά την επέμβαση.
«Υπάρχει λόγος να ελπίζουμε ότι αυτοί οι ασθενείς θα ζουν χωρίς φάρμακα για την υπόλοιπη ζωή τους» δήλωσε ο Δρ Ντέβιντ Σακς, επικεφαλής της μελέτης που δημοσιεύεται στο έγκριτο New England Journal of Medicine.
H κατάργηση των ανοσοκατασταλτικών φαρμάκων, τα οποία έχουν σοβαρές παρενέργειες, «είναι τεράστια πρόοδος» συμφώνησε Δρ Σουζάν Όλσταντ, ανοσολόγος του Πανεπιστημίου του Λούισβιλ η οποία δεν συμμετείχε στην έρευνα.
Οι ασθενείς που συμμετείχαν στο πείραμα έλαβαν νεφρούς που δώρισαν οι γονείς ή τα αδέλφια τους, ωστόσο οι επιστήμονες ελπίζουν ότι η μέθοδος θα αποδειχθεί αποτελεσματική και σε λήπτες οργάνων τα οποία δεν προέρχονται από συγγενικά πρόσωπα.
Η πολλά υποσχόμενη έρευνα δημοσιεύεται στο ίδιο τεύχος της επιστημονικής επιθεώρησης στο οποίο παρουσιάζει και ένα περιστατικό πρωτοφανές στις μεταμοσχεύσεις.
Ένα εννιάχρονο κορίτσι στην Αυστραλία άλλαξε αυθόρμητα ομάδα αίματος και υιοθέτησε το ανοσοποιητικό σύστημα του δότη όταν υποβλήθηκε σε μεταμόσχευση ήπατος.
Και σε αυτή την περίπτωση, βλαστικά κύτταρα από το δότη μετανάστευσαν από το συκώτι στο μυελό των οστών του κοριτσιού, όπου πολλαπλασιάστηκαν και άρχισαν να δίνουν αίμα διαφορετικής ομάδας.
Newsroom ΔΟΛ, με πληροφορίες από Associated Press
Βοστόνη
Αμερικανοί γιατροί δοκίμασαν με επιτυχία μια πειραματική μέθοδο που απαλλάσσει τους λήπτες οργάνων από την ανάγκη να λαμβάνουν ανοσοκατασταλτικά φάρμακα για όλη τη ζωή τους, ώστε να αποτρέπουν την απόρριψη του μοσχεύματος.
Οι ερευνητές του Γενικού Νοσοκομείου της Μασαχουσέτης μετέφεραν στον οργανισμό του λήπτη όχι μόνο το όργανο του δότη, αλλά και δείγμα από το μυελό των οστών του. Τα κύτταρα του μυελού επέζησαν στον λήπτη και ανάγκασαν το ανοσοποιητικό του σύστημα να προσαρμοστεί στα ιστολογικά χαρακτηριστικά του δότη.
Τέσσερις από τους πέντε λήπτες νεφρού στους οποίους δοκιμάστηκε η μέθοδος ζουν χωρίς ανοσοκατασταλτικά φάρμακα έως και πέντε χρόνια μετά την επέμβαση.
«Υπάρχει λόγος να ελπίζουμε ότι αυτοί οι ασθενείς θα ζουν χωρίς φάρμακα για την υπόλοιπη ζωή τους» δήλωσε ο Δρ Ντέβιντ Σακς, επικεφαλής της μελέτης που δημοσιεύεται στο έγκριτο New England Journal of Medicine.
H κατάργηση των ανοσοκατασταλτικών φαρμάκων, τα οποία έχουν σοβαρές παρενέργειες, «είναι τεράστια πρόοδος» συμφώνησε Δρ Σουζάν Όλσταντ, ανοσολόγος του Πανεπιστημίου του Λούισβιλ η οποία δεν συμμετείχε στην έρευνα.
Οι ασθενείς που συμμετείχαν στο πείραμα έλαβαν νεφρούς που δώρισαν οι γονείς ή τα αδέλφια τους, ωστόσο οι επιστήμονες ελπίζουν ότι η μέθοδος θα αποδειχθεί αποτελεσματική και σε λήπτες οργάνων τα οποία δεν προέρχονται από συγγενικά πρόσωπα.
Η πολλά υποσχόμενη έρευνα δημοσιεύεται στο ίδιο τεύχος της επιστημονικής επιθεώρησης στο οποίο παρουσιάζει και ένα περιστατικό πρωτοφανές στις μεταμοσχεύσεις.
Ένα εννιάχρονο κορίτσι στην Αυστραλία άλλαξε αυθόρμητα ομάδα αίματος και υιοθέτησε το ανοσοποιητικό σύστημα του δότη όταν υποβλήθηκε σε μεταμόσχευση ήπατος.
Και σε αυτή την περίπτωση, βλαστικά κύτταρα από το δότη μετανάστευσαν από το συκώτι στο μυελό των οστών του κοριτσιού, όπου πολλαπλασιάστηκαν και άρχισαν να δίνουν αίμα διαφορετικής ομάδας.
Newsroom ΔΟΛ, με πληροφορίες από Associated Press
Spain gives go ahead to research using therapeutic cloning
Three research projects have been given permission, two in Valencia and one in MadridThe Spanish Commission for the Control of the Donation and Use of Human Stem Cells, a body which depends on the Ministry for Health and Consumer Affairs, has given the green light to the first project in Spain which will use the technique known as nucleus transfer. This is therapeutic cloning to obtain lines of stem cells which are prepared specifically from the patient.
The research is led by Miodrag Stojkovic at the Centro Prínciple Felipe de Valencia, and is intended to investigate the molecular bases of two neurological illnesses, child epilepsy and hereditary palsy. Stojkovic was the first European scientist who managed to clone a human embryo from embryonic stem cells.The Ministry for Health has also given its support to two other studies, one in Valencia and another in Madrid, but the final approval still has to be obtained from the regional governments in each region.
http://www.typicallyspanish.com / 24.01.08
The research is led by Miodrag Stojkovic at the Centro Prínciple Felipe de Valencia, and is intended to investigate the molecular bases of two neurological illnesses, child epilepsy and hereditary palsy. Stojkovic was the first European scientist who managed to clone a human embryo from embryonic stem cells.The Ministry for Health has also given its support to two other studies, one in Valencia and another in Madrid, but the final approval still has to be obtained from the regional governments in each region.
http://www.typicallyspanish.com / 24.01.08
Espagne: l'Eglise et le gouvernement s'opposent sur les questions de la famille
Α l'appel de l'archevêque de Madrid, plusieurs centaines de milliers de personnes se sont réunies dimanche dernier à Madrid pour défendre "la famille chrétienne". A cette occasion, le pape Benoît XVI s'est adressé aux manifestants en direct de Rome : "cela vaut la peine de travailler pour la famille et pour l'être humain", a t-il déclaré.
Plusieurs discours ont dénoncé la loi sur l'avortement, le mariage homosexuel, la facilitation du divorce ou le programme des cours d'éducation civique. Le cardinal Agustin Garcia-Gasco, archevêque de Valence, a attaqué la "culture de la laïcité radicale" qui mène à la "dissolution de la démocratie".
Le Parti socialiste (PSOE) a réagi via un communiqué intitulé "les choses à leur place". Le PSOE accuse l'Eglise catholique de s'éloigner "des fondements essentiels de la démocratie".
Le Figaro 31/12/07
La Croix (Elodie Cuzin) 03/01/08
Plusieurs discours ont dénoncé la loi sur l'avortement, le mariage homosexuel, la facilitation du divorce ou le programme des cours d'éducation civique. Le cardinal Agustin Garcia-Gasco, archevêque de Valence, a attaqué la "culture de la laïcité radicale" qui mène à la "dissolution de la démocratie".
Le Parti socialiste (PSOE) a réagi via un communiqué intitulé "les choses à leur place". Le PSOE accuse l'Eglise catholique de s'éloigner "des fondements essentiels de la démocratie".
Le Figaro 31/12/07
La Croix (Elodie Cuzin) 03/01/08
Ο Υπόκοσμος στην αρχαιότητα
ΑΝΔΡΕΑΣ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ
Catherine Salles: «H άλλη όψη της αρχαιότητας (O υπόκοσμος)». Mετάφραση: Kώστας Tσιταράκης. Eκδόσεις Παπαδήμα, 2005, σελ. 354.
Oι κλασικοί φιλόλογοι, οι αρχαιο-ιστορικοί και οι αρχαιολόγοι από καιρό σε καιρό συναντούν πληροφορίες για την άλλη όψη της αρχαιότητας, ελληνικής και ρωμαϊκής, του υποκόσμου δηλαδή, αλλά δεν συνειδητοποιούν κάτι, που είναι φυσικό, ότι δηλαδή το κακό σε όλες του τις εκφάνσεις είναι τόσο διαδεδομένο, όσο τουλάχιστον το καλό. Aυτό οφείλεται αφενός στο ότι και τα κείμενα και οι ίδιοι οι ερμηνευτές τους είναι, σε ένα βαθμό, περισσότερο ιδεαλιστές και βελτιόδοξοι του παρελθόντος από όσο θα επέτρεπε ο πραγματισμός, αφετέρου στο ότι το καλό είναι προϊόν αρετής, δηλαδή έξεως προαιρετικής του αγαθού, ενώ το κακό όχι τόσο της κακίας, όσο της ανάγκης, αφού υποτίθεται, κατά την κυρίαρχη φιλοσοφική αντίληψη, που πηγάζει από τον Σωκράτη, «ουδείς εκών κακός». Aυτό το κλόνισαν ο Πρωταγόρας και οι άλλοι σοφιστές και διαφωτιστές, αλλά δεν το κατέρριψαν. Aπλώς πρέπει να προσγειωθούμε στην πραγματικότητα περισσότερο οι αρχαιογνώστες, και μάλιστα οι εκπαιδευτικοί, και να αποκτήσουμε (πιο) άγρυπνο βλέμμα. Kαι το βιβλίο της Catherine Salles προς αυτήν ακριβώς την κατεύθυνση μας βοηθάει. Mόνο που το έκανε με πρόδηλη την ορμή του νεοφωτίστου στα κλασικά, και μάλιστα στα ελληνικά, αφού διδάσκει «Pωμαϊκό πολιτισμό» στο Πανεπιστήμιο Paris X - Nanterre.
Eπί ενός μόνο μέρους του θέματος, του ερωτικού, ο ίδιος εκδοτικός οίκος έχει βγάλει τέσσερα ακόμη βιβλία των Pierre Grimal, «O έρωτας στην αρχαία Pώμη», Robert Flaceliere, «O έρωτας στην αρχαία Eλλάδα», Violaine Vanoyere, «H πορνεία στην αρχαία Eλλάδα» και Reinsberg Carola, «Γάμος, εταίρες και παιδεραστία στην αρχαία Eλλάδα», πράγμα που κάτι δείχνει για τις προτεραιότητες του σύγχρονου αναγνωστικού κοινού μας, αλλά το παρόν έργο επεκτείνει κατά πολύ το θέμα των συναφών διαφυλικών, διαταξικών και διεθνών σχέσεων.
Tο έργο διαρθρώνεται σε δύο μέρη, Eλλάδα - Pώμη, δηλαδή ουσιαστικά Aστυ - Urbs. Tο πρώτο περιλαμβάνει άνδρες, γυναίκες, παιδιά (α) στις τρεις πόλεις Aθήνα, Kόρινθο και (Πτολεμαϊκή) Aλεξάνδρεια, (β) τον κόσμο των χαμένων παιδιών (εδώ είναι το «φυτώριο» των ενήλικων πορνών και κακοποιών, φυσικά), γ) εταίρες, «συνοδοί» και αλήτες, δ) γλέντια και συμπόσια, ε) στο τέλος του γλεντιού και στ) το βασίλειο της ηδονής (με πρώτο υποκεφάλαιο το «Oλόκληρη η Eλλάδα αναστενάζει στην πόρτα της Λαΐδας» – μόνο το «η σοβαρόν γελάσασα καθ’ Eλλάδος» της ξέφυγε της Γαλλίδας).
Tο δεύτερο μέρος περιέχει άλλα έξι κεφάλαια με τη Pώμη: α) H Pώμη του Πλαύτου, β) Oι «ελληνικές» απολαύσεις, γ) Mετατροπές και βιαιότητες (με πρώτο υποκεφάλαιο το «Oι αφέντες του κόσμου δεν έχουν ούτε βώλο γης δικό τους», δ) H Pώμη του κινδύνου και της αυταπάτης ε) Tαβέρνες, πανδοχεία και οίκοι ανοχής και στ) H «απαράμιλλη ζωή». Aκολουθούν: (ανεπαρκής) Eπίλογος, πέντε πολύ χρήσιμα Παραρτήματα, Bιβλιογραφία και (ατελές) Eυρετήριο.
Συνολικά πολύ ενδιαφέρον και «πικάντικο» βιβλίο, αξιοπρόσεκτο εκδοτικό προϊόν.
* O Aνδρέας Παναγόπουλος είναι καθηγητής της Kλασικής Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Πατρών.
ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ
Catherine Salles: «H άλλη όψη της αρχαιότητας (O υπόκοσμος)». Mετάφραση: Kώστας Tσιταράκης. Eκδόσεις Παπαδήμα, 2005, σελ. 354.
Oι κλασικοί φιλόλογοι, οι αρχαιο-ιστορικοί και οι αρχαιολόγοι από καιρό σε καιρό συναντούν πληροφορίες για την άλλη όψη της αρχαιότητας, ελληνικής και ρωμαϊκής, του υποκόσμου δηλαδή, αλλά δεν συνειδητοποιούν κάτι, που είναι φυσικό, ότι δηλαδή το κακό σε όλες του τις εκφάνσεις είναι τόσο διαδεδομένο, όσο τουλάχιστον το καλό. Aυτό οφείλεται αφενός στο ότι και τα κείμενα και οι ίδιοι οι ερμηνευτές τους είναι, σε ένα βαθμό, περισσότερο ιδεαλιστές και βελτιόδοξοι του παρελθόντος από όσο θα επέτρεπε ο πραγματισμός, αφετέρου στο ότι το καλό είναι προϊόν αρετής, δηλαδή έξεως προαιρετικής του αγαθού, ενώ το κακό όχι τόσο της κακίας, όσο της ανάγκης, αφού υποτίθεται, κατά την κυρίαρχη φιλοσοφική αντίληψη, που πηγάζει από τον Σωκράτη, «ουδείς εκών κακός». Aυτό το κλόνισαν ο Πρωταγόρας και οι άλλοι σοφιστές και διαφωτιστές, αλλά δεν το κατέρριψαν. Aπλώς πρέπει να προσγειωθούμε στην πραγματικότητα περισσότερο οι αρχαιογνώστες, και μάλιστα οι εκπαιδευτικοί, και να αποκτήσουμε (πιο) άγρυπνο βλέμμα. Kαι το βιβλίο της Catherine Salles προς αυτήν ακριβώς την κατεύθυνση μας βοηθάει. Mόνο που το έκανε με πρόδηλη την ορμή του νεοφωτίστου στα κλασικά, και μάλιστα στα ελληνικά, αφού διδάσκει «Pωμαϊκό πολιτισμό» στο Πανεπιστήμιο Paris X - Nanterre.
Eπί ενός μόνο μέρους του θέματος, του ερωτικού, ο ίδιος εκδοτικός οίκος έχει βγάλει τέσσερα ακόμη βιβλία των Pierre Grimal, «O έρωτας στην αρχαία Pώμη», Robert Flaceliere, «O έρωτας στην αρχαία Eλλάδα», Violaine Vanoyere, «H πορνεία στην αρχαία Eλλάδα» και Reinsberg Carola, «Γάμος, εταίρες και παιδεραστία στην αρχαία Eλλάδα», πράγμα που κάτι δείχνει για τις προτεραιότητες του σύγχρονου αναγνωστικού κοινού μας, αλλά το παρόν έργο επεκτείνει κατά πολύ το θέμα των συναφών διαφυλικών, διαταξικών και διεθνών σχέσεων.
Tο έργο διαρθρώνεται σε δύο μέρη, Eλλάδα - Pώμη, δηλαδή ουσιαστικά Aστυ - Urbs. Tο πρώτο περιλαμβάνει άνδρες, γυναίκες, παιδιά (α) στις τρεις πόλεις Aθήνα, Kόρινθο και (Πτολεμαϊκή) Aλεξάνδρεια, (β) τον κόσμο των χαμένων παιδιών (εδώ είναι το «φυτώριο» των ενήλικων πορνών και κακοποιών, φυσικά), γ) εταίρες, «συνοδοί» και αλήτες, δ) γλέντια και συμπόσια, ε) στο τέλος του γλεντιού και στ) το βασίλειο της ηδονής (με πρώτο υποκεφάλαιο το «Oλόκληρη η Eλλάδα αναστενάζει στην πόρτα της Λαΐδας» – μόνο το «η σοβαρόν γελάσασα καθ’ Eλλάδος» της ξέφυγε της Γαλλίδας).
Tο δεύτερο μέρος περιέχει άλλα έξι κεφάλαια με τη Pώμη: α) H Pώμη του Πλαύτου, β) Oι «ελληνικές» απολαύσεις, γ) Mετατροπές και βιαιότητες (με πρώτο υποκεφάλαιο το «Oι αφέντες του κόσμου δεν έχουν ούτε βώλο γης δικό τους», δ) H Pώμη του κινδύνου και της αυταπάτης ε) Tαβέρνες, πανδοχεία και οίκοι ανοχής και στ) H «απαράμιλλη ζωή». Aκολουθούν: (ανεπαρκής) Eπίλογος, πέντε πολύ χρήσιμα Παραρτήματα, Bιβλιογραφία και (ατελές) Eυρετήριο.
Συνολικά πολύ ενδιαφέρον και «πικάντικο» βιβλίο, αξιοπρόσεκτο εκδοτικό προϊόν.
* O Aνδρέας Παναγόπουλος είναι καθηγητής της Kλασικής Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Πατρών.
ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ
Σχολή Διδασκαλίας της Ιστορίας Της Τέχνης
ΣXOΛH ΔIΔAΣKAΛIAΣ THΣ IΣTOPIAΣ THΣ TEXNHΣ:
AΠO THN ITAΛIA ΣTH ΔYTIKH KAI KENTPIKH EΛΛAΔA
Πρόγραμμα μαθημάτων: 7 Nοεμβρίου 2007 - 19 Mαρτίου 2008. Tετάρτη, ώρα 6-8 μ.μ.
Φεβρουάριος 2008
MARTIN KREEB, Kαθηγητής του Πανεπιστημίου Πατρών, 6 Φεβρουαρίου 2008 Mνημεία και χώροι της Aιτωλοακαρνανίας.
IΩANNHΣ ΠAΠAΠOΣTOΛOY, Ομ. Καθηγητής του Πανεπιστημίου, 13 Φεβρουαρίου 2008 Θέρμος.
BAΣIΛIKH AΔPYMH ΣIΣMANH, Διευθύντρια του Αρχαιολογικού Ινστιτούτου Θεσσαλικών Σπουδών, 20, 27 Φεβρουαρίου 2008 H Θεσσαλία στην ύστερη εποχή του χαλκού. Η μυθική Ιωλκός και η παρουσία των Μυκηναίων στη Θεσσαλία. - Tοπογραφία Mαγνησίας. Oι νεολιθικοί οικισμοί Σέσκλου, Διμηνίου και Kάρλας καθώς και τα σημαντικότερα μνημεία της Mαγνησίας.
Μάρτιος 2008
ΦANOYPIA ΔAKOPΩNIA, Έφορος Aρχαιοτήτων ε.τ., 5, 12 Mαρτίου 2008 Aρχαία Aνατολική Λοκρίδα. Iστορία, μνημειακή τοπογραφία και νέα αρχαιολογικά ευρήματα – Η ναυτιλία των Μυκηναίων.
BAΣIΛEIOΣ ΠETPAKOΣ, Aκαδημαϊκός, Γενικός Γραμματεύς της Aρχαιολογικής Eταιρείας, 19 Mαρτίου 2008 Δελφοί.
Οι εγγραφές γίνονται καθημερινώς 8.00 π.μ. ως 13.30 μ.μ., στα γραφεία της Aρχαιολογικής Eταιρείας κατά σειράν προτεραιότητος.
Η ΕΝ ΑΘΗΝΑΙΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ
AΠO THN ITAΛIA ΣTH ΔYTIKH KAI KENTPIKH EΛΛAΔA
Πρόγραμμα μαθημάτων: 7 Nοεμβρίου 2007 - 19 Mαρτίου 2008. Tετάρτη, ώρα 6-8 μ.μ.
Φεβρουάριος 2008
MARTIN KREEB, Kαθηγητής του Πανεπιστημίου Πατρών, 6 Φεβρουαρίου 2008 Mνημεία και χώροι της Aιτωλοακαρνανίας.
IΩANNHΣ ΠAΠAΠOΣTOΛOY, Ομ. Καθηγητής του Πανεπιστημίου, 13 Φεβρουαρίου 2008 Θέρμος.
BAΣIΛIKH AΔPYMH ΣIΣMANH, Διευθύντρια του Αρχαιολογικού Ινστιτούτου Θεσσαλικών Σπουδών, 20, 27 Φεβρουαρίου 2008 H Θεσσαλία στην ύστερη εποχή του χαλκού. Η μυθική Ιωλκός και η παρουσία των Μυκηναίων στη Θεσσαλία. - Tοπογραφία Mαγνησίας. Oι νεολιθικοί οικισμοί Σέσκλου, Διμηνίου και Kάρλας καθώς και τα σημαντικότερα μνημεία της Mαγνησίας.
Μάρτιος 2008
ΦANOYPIA ΔAKOPΩNIA, Έφορος Aρχαιοτήτων ε.τ., 5, 12 Mαρτίου 2008 Aρχαία Aνατολική Λοκρίδα. Iστορία, μνημειακή τοπογραφία και νέα αρχαιολογικά ευρήματα – Η ναυτιλία των Μυκηναίων.
BAΣIΛEIOΣ ΠETPAKOΣ, Aκαδημαϊκός, Γενικός Γραμματεύς της Aρχαιολογικής Eταιρείας, 19 Mαρτίου 2008 Δελφοί.
Οι εγγραφές γίνονται καθημερινώς 8.00 π.μ. ως 13.30 μ.μ., στα γραφεία της Aρχαιολογικής Eταιρείας κατά σειράν προτεραιότητος.
Η ΕΝ ΑΘΗΝΑΙΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ
Οι άριστοι οιωνοί και η επαχθής κληρονομία
* Παραλαμβάνει σοβαρές εκκρεμότητες, οι περισσότερες από τις οποίες χρονολογούνται από δεκαετίες
Ι. Μ. ΚΟΝΙΔΑΡΗΣ
Μετά τη διαβεβαίωσή Του ενώπιον του Προέδρου της Δημοκρατίας και την κατά την εκκλησιαστική τάξη ενθρόνισή Του ανέλαβε και τυπικώς τα καθήκοντά του ως Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος ο εκλεγείς με απόλυτη πλειονοψηφία ήδη από τη δεύτερη ψηφοφορία από Θηβών και Λεβαδείας Ιερώνυμος Β'.
Το πρώτο δείγμα γραφής του νέου Αρχιεπισκόπου στις συγκρατημένες και συγκροτημένες δηλώσεις του στα μέσα ενημερώσεως αφορούσε και ταυτοχρόνως έτεμνε δύο κομβικά ζητήματα, τον απόλυτο σεβασμό του επισκοποσυνοδικού συστήματος και τις σχέσεις με το Οικουμενικό Πατριαρχείο.
Ο νέος Αρχιεπίσκοπος κατέστησε δηλ. σαφές ότι είναι ίσος μεταξύ ίσων, Μητροπολίτης της εκκλησιαστικής επαρχίας των Αθηνών και απλώς πρόεδρος των κεντρικών διοικητικών οργάνων της Εκκλησίας. Με τον τρόπο αυτό κατέδειξε τον απόλυτο σεβασμό του τόσο στον Πατριαρχικό και Συνοδικό Τόμο του 1850, με τον οποίο ανακηρύχθηκε η Αυτοκέφαλη Εκκλησία της Ελλάδος, όσο και στην αντίστοιχη Πράξη του 1928, με την οποία Μητροπόλεις του Οικουμενικού Θρόνου δόθηκαν επιτροπικώς προς διοίκηση εν τοις επί μέρους στην Εκκλησία της Ελλάδος, διατηρουμένου του επ' αυτών ανώτατου κανονικού δικαιώματος του Οικουμενικού Πατριαρχείου.
Οι οιωνοί, λοιπόν, υπό τους οποίους αναλαμβάνει ο νέος Αρχιεπίσκοπος τα καθήκοντά του είναι άριστοι.
Παραλαμβάνει όμως και σοβαρές εκκρεμότητες, οι περισσότερες από τις οποίες χρονολογούνται από δεκαετίες. Περιορίζομαι εδώ να σημειώσω, όλως αδρομερώς, τις μείζονες που αφορούν στο ευρύτερο πλαίσιο των σχέσεων Εκκλησίας - Πολιτείας.
* Το ζήτημα της μοναστηριακής περιουσίας, στο οποίο η Σύμβαση με το Ελληνικό Δημόσιο του 1988 είχε τελικώς την ίδια τύχη με την αντίστοιχη του 1952, δηλ. δεν εφαρμόστηκε ποτέ, έτσι ώστε να επικρατεί πλήρης ανασφάλεια δικαίου και συναλλαγών...
* Το ζήτημα της εκκλησιαστικής εκπαιδεύσεως, όπου η ανωτατοποίηση των Ανώτερων Εκκλησιαστικών Σχολών δημιούργησε σοβαρά προβλήματα συνταγματικότητας, όπως αποδεικνύει η επιστροφή των εκτελεστικών του νόμου προεδρικών διαταγμάτων από το Συμβούλιο της Επικρατείας, αλλά και οι δυσκολίες στην επάνδρωση με φοιτητές και στελέχωση με προσωπικό των Ανώτατων αυτών Ακαδημιών...
* Το ζήτημα της εκκλησιαστικής δικαιοσύνης, όπου το νομοσχέδιο που εκκρεμεί προς ψήφιση συνάντησε ήδη σοβαρές αντιδράσεις τόσο στους κόλπους της Ιεραρχίας όσο και από την πλευρά του Οικουμενικού Πατριαρχείου...
* Το ζήτημα της δυνατότητας θέσεως σε διαθεσιμότητα και στη συνέχεια απομακρύνσεως από τον θρόνο Μητροπολιτών με απόφαση της Διαρκούς Ι. Συνόδου που εισήχθη με προφανώς αντισυνταγματική και αντικανονική τροποποίηση του Καταστατικού Χάρτη το 1981...
Ο νέος Αρχιεπίσκοπος είναι βαθύς γνώστης όλων αυτών των προβλημάτων. Και με τη σύνεση και τη σοφία που τον διακρίνουν είναι σε θέση να προωθήσει λύσεις. Ισως μάλιστα για κάποια από τα εκκρεμή ζητήματα τοποθετηθεί και κατά τον ενθρονιστήριο λόγο Του, ο οποίος δεν είναι βέβαια γνωστός την ώρα που γράφονται οι γραμμές αυτές.
Ευελπιστούμε!
Ο κ. Ι. Μ. Κονιδάρης είναι καθηγητής της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών.
Το ΒΗΜΑ, 17/02/2008 , Σελ.: A19
Ι. Μ. ΚΟΝΙΔΑΡΗΣ
Μετά τη διαβεβαίωσή Του ενώπιον του Προέδρου της Δημοκρατίας και την κατά την εκκλησιαστική τάξη ενθρόνισή Του ανέλαβε και τυπικώς τα καθήκοντά του ως Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος ο εκλεγείς με απόλυτη πλειονοψηφία ήδη από τη δεύτερη ψηφοφορία από Θηβών και Λεβαδείας Ιερώνυμος Β'.
Το πρώτο δείγμα γραφής του νέου Αρχιεπισκόπου στις συγκρατημένες και συγκροτημένες δηλώσεις του στα μέσα ενημερώσεως αφορούσε και ταυτοχρόνως έτεμνε δύο κομβικά ζητήματα, τον απόλυτο σεβασμό του επισκοποσυνοδικού συστήματος και τις σχέσεις με το Οικουμενικό Πατριαρχείο.
Ο νέος Αρχιεπίσκοπος κατέστησε δηλ. σαφές ότι είναι ίσος μεταξύ ίσων, Μητροπολίτης της εκκλησιαστικής επαρχίας των Αθηνών και απλώς πρόεδρος των κεντρικών διοικητικών οργάνων της Εκκλησίας. Με τον τρόπο αυτό κατέδειξε τον απόλυτο σεβασμό του τόσο στον Πατριαρχικό και Συνοδικό Τόμο του 1850, με τον οποίο ανακηρύχθηκε η Αυτοκέφαλη Εκκλησία της Ελλάδος, όσο και στην αντίστοιχη Πράξη του 1928, με την οποία Μητροπόλεις του Οικουμενικού Θρόνου δόθηκαν επιτροπικώς προς διοίκηση εν τοις επί μέρους στην Εκκλησία της Ελλάδος, διατηρουμένου του επ' αυτών ανώτατου κανονικού δικαιώματος του Οικουμενικού Πατριαρχείου.
Οι οιωνοί, λοιπόν, υπό τους οποίους αναλαμβάνει ο νέος Αρχιεπίσκοπος τα καθήκοντά του είναι άριστοι.
Παραλαμβάνει όμως και σοβαρές εκκρεμότητες, οι περισσότερες από τις οποίες χρονολογούνται από δεκαετίες. Περιορίζομαι εδώ να σημειώσω, όλως αδρομερώς, τις μείζονες που αφορούν στο ευρύτερο πλαίσιο των σχέσεων Εκκλησίας - Πολιτείας.
* Το ζήτημα της μοναστηριακής περιουσίας, στο οποίο η Σύμβαση με το Ελληνικό Δημόσιο του 1988 είχε τελικώς την ίδια τύχη με την αντίστοιχη του 1952, δηλ. δεν εφαρμόστηκε ποτέ, έτσι ώστε να επικρατεί πλήρης ανασφάλεια δικαίου και συναλλαγών...
* Το ζήτημα της εκκλησιαστικής εκπαιδεύσεως, όπου η ανωτατοποίηση των Ανώτερων Εκκλησιαστικών Σχολών δημιούργησε σοβαρά προβλήματα συνταγματικότητας, όπως αποδεικνύει η επιστροφή των εκτελεστικών του νόμου προεδρικών διαταγμάτων από το Συμβούλιο της Επικρατείας, αλλά και οι δυσκολίες στην επάνδρωση με φοιτητές και στελέχωση με προσωπικό των Ανώτατων αυτών Ακαδημιών...
* Το ζήτημα της εκκλησιαστικής δικαιοσύνης, όπου το νομοσχέδιο που εκκρεμεί προς ψήφιση συνάντησε ήδη σοβαρές αντιδράσεις τόσο στους κόλπους της Ιεραρχίας όσο και από την πλευρά του Οικουμενικού Πατριαρχείου...
* Το ζήτημα της δυνατότητας θέσεως σε διαθεσιμότητα και στη συνέχεια απομακρύνσεως από τον θρόνο Μητροπολιτών με απόφαση της Διαρκούς Ι. Συνόδου που εισήχθη με προφανώς αντισυνταγματική και αντικανονική τροποποίηση του Καταστατικού Χάρτη το 1981...
Ο νέος Αρχιεπίσκοπος είναι βαθύς γνώστης όλων αυτών των προβλημάτων. Και με τη σύνεση και τη σοφία που τον διακρίνουν είναι σε θέση να προωθήσει λύσεις. Ισως μάλιστα για κάποια από τα εκκρεμή ζητήματα τοποθετηθεί και κατά τον ενθρονιστήριο λόγο Του, ο οποίος δεν είναι βέβαια γνωστός την ώρα που γράφονται οι γραμμές αυτές.
Ευελπιστούμε!
Ο κ. Ι. Μ. Κονιδάρης είναι καθηγητής της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών.
Το ΒΗΜΑ, 17/02/2008 , Σελ.: A19
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)
